به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ چهار سال است که یک شب کامل نخوابیدهام. احساس میکنم در یک فیلم تکراری زندگی میکنم: بیدار شدن، گریه کودک، کار، شستن ظرف، خواب. دیگر حتی یادم نمیآید آخرین باری که برای خودم کاری کردم کی بوده است.» این را «مریم»، مادر ۳۴ ساله و مهندس نرمافزار که دو فرزند زیر پنج سال دارد، در یکی از کلینیکهای روانشناسی تهران روایت میکند. داستان مریم، داستان میلیونها والد در سراسر جهان است.
فشار «بهینهسازی» والدین:
اما چرا این بحران در سال ۲۰۲۶ به اوج خود رسیده است؟ پاسخ را باید در «فشار اجتماعی برای بهینهسازی» جستجو کرد. شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام و تیکتاک، تصویری کاذب از والدین بینقص ارائه میدهند. مادری که همیشه آرایش کرده، هم خانهاش تمیز است، هم کودکش در لحظه میخوابد و هم زمان برای ریلز درست کردن دارد. این استاندارد دست نیافتنی، باعث ایجاد «شرم والدینی» میشود. والدین احساس میکنند اگر خسته اند، «به اندازه کافی تلاش نمیکنند».
دکتر «ایمی وایلی»، روانشناس کودک در دانشگاه لندن، در گزارشی برای گاردین میگوید: «ما شاهد افزایش بیسابقه مراجعات والدینی هستیم که میگویند دچار بیحسی عاطفی شدهاند. جالب اینجاست که بسیاری از آنها از منابع مالی خوبی برخوردارند. مشکل آنها پول نیست؛ مشکل "انزوا" و "فقدان حمایت" است.» وایلی توضیح میدهد که در جوامع سنتی، فشار والدگری بین اعضای طایفه و فامیل تقسیم میشد. اما در آپارتماننشینی مدرن، والدین مجبورند ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته به تنهایی این بار را به دوش بکشند.
قانون سه دقیقه و مدل «والد کافی»:
خبر خوب این است که در سال ۲۰۲۶، جنبشهای اجتماعی و روانشناختی برای مقابله با این بحران شکل گرفته است. یکی از این راهکارها «مدل والد کافی (Good Enough Parent)» است که بر اساس نظریات قدیمی «دونالد وینیکات» بازطراحی شده است. در این مدل، به والدین آموزش داده میشود که «اشتباه کردن» و «کم آوردن» نه تنها طبیعی، بلکه برای رشد کودک ضروری است.
همچنین، متخصصان تکنیک «سه دقیقه ارتباط عمیق» را پیشنهاد میدهند. به جای صرف ساعتها وقت بیکیفیت در کنار کودک (که معمولاً با نگاه به موبایل همراه است)، والدین را تشویق میکنند که روزانه فقط سه دقیقه، بدون هیچ حواسپرتی، تمام توجه خود را معطوف کودک کنند و واقعاً با او همدلی کنند. این سه دقیقه، تشنگی عاطفی کودک را فرو مینشاند و باعث میشود کودک نیاز کمتری به جلب توجه منفی (لجبازی) داشته باشد.
جمعبندی:
فرسودگی والدین یک ضعف شخصی نیست؛ یک مشکل ساختاری و اجتماعی است. تا زمانی که جامعه برای والدین (به ویژه مادران) شبکه حمایتی ایجاد نکند، حتی ثروتمندترین افراد نیز دچار آن خواهند شد. اولین قدم برای درمان، پذیرش این واقعیت است که «هیچ پدر و مادری کامل وجود ندارد» و خواستن کمک، مصداق ضعف نیست، بلکه نشانه خردمندی است.