به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ سیگارهای الکترونیکی یا ویپ‌ها در سال‌های اخیر به‌عنوان جایگزینی به‌ظاهر کم‌ضرر برای سیگارهای سنتی معرفی شده‌اند؛ محصولاتی که با گرم کردن مایعاتی حاوی نیکوتین، طعم‌دهنده‌ها و حلال‌هایی نظیر پروپیلن گلیکول و گلیسیرین گیاهی، بخاری تولید می‌کنند که مصرف‌کننده آن را استنشاق می‌کند. اما بررسی‌های علمی نشان می‌دهد این فرآیند به‌هیچ‌وجه بی‌خطر نیست.

هنگام گرم شدن این مایعات، ترکیبات شیمیایی مختلفی تولید می‌شود که می‌توانند به سلول‌های بدن آسیب رسانده و حتی به DNA صدمه وارد کنند؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره اثرات بلندمدت این محصولات را افزایش داده است. برخلاف تصور عمومی، ویپینگ صرفاً استنشاق بخار آب نیست، بلکه ورود مجموعه‌ای از مواد شیمیایی بالقوه سمی به بدن است.

در این میان، نوجوانان و جوانان به‌عنوان یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌ها شناخته می‌شوند. مغز در سنین نوجوانی همچنان در حال رشد و تکامل است و نیکوتین می‌تواند به‌طور مستقیم بر بخش‌هایی از مغز که مسئول تمرکز، یادگیری و کنترل رفتار هستند، تأثیر بگذارد. این مسئله نه‌تنها عملکرد شناختی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، بلکه احتمال شکل‌گیری رفتارهای پرخطر را نیز افزایش می‌دهد.

آمارها نیز ابعاد این نگرانی را روشن‌تر می‌کنند. بر اساس داده‌های مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا، بیش از ۱.۶ میلیون دانش‌آموز در مقاطع راهنمایی و دبیرستان در سال ۲۰۲۴ مصرف سیگار الکترونیکی را گزارش کرده‌اند؛ رقمی که نشان‌دهنده گسترش قابل توجه این پدیده در میان نسل نوجوان است. نکته نگران‌کننده‌تر آن است که بسیاری از این افراد مصرف‌کنندگان مکرر هستند و محصولات طعم‌دار همچنان محبوبیت بالایی در میان آنان دارند.

یکی از چالش‌های مهم در این زمینه، ناآگاهی نوجوانان از میزان نیکوتین دریافتی است. بسیاری از سیگارهای الکترونیکی حاوی غلظت‌های بالای نیکوتین‌اند و همین موضوع باعث می‌شود وابستگی به این ماده در سنین پایین به‌سرعت شکل بگیرد. این وابستگی می‌تواند دروازه‌ای برای گرایش به مصرف سیگارهای سنتی و حتی سایر مواد مخدر در آینده باشد.

علاوه بر اعتیاد، پیامدهای دیگری نیز در ارتباط با ویپینگ مطرح است؛ از مشکلات تنفسی گرفته تا ارتباط احتمالی با اختلالات سلامت روان مانند افسردگی. همچنین قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی سمی در دوره‌های حساس رشد، نگرانی‌های جدی درباره سلامت بلندمدت این افراد ایجاد کرده است.

در چنین شرایطی، نقش خانواده‌ها بیش از پیش اهمیت پیدا می‌کند. بسیاری از نوجوانان از طریق دوستان، همسالان یا شبکه‌های اجتماعی با ویپینگ آشنا می‌شوند و همین امر ضرورت گفت‌وگوی آگاهانه والدین با فرزندان را دوچندان می‌کند. متخصصان توصیه می‌کنند این گفت‌وگوها باید مستقیم، صریح و بدون قضاوت باشد؛ به‌گونه‌ای که نوجوان احساس امنیت کرده و بتواند دیدگاه‌ها و تجربیات خود را بیان کند.

والدین باید برای فرزندان خود روشن کنند که ویپینگ صرفاً یک سرگرمی بی‌ضرر نیست، بلکه مصرف ماده‌ای اعتیادآور و بالقوه خطرناک است که می‌تواند سلامت ریه‌ها را به خطر انداخته و در بلندمدت احتمال ابتلا به بیماری‌های جدی از جمله سرطان را افزایش دهد.

در نهایت، آنچه امروز به‌عنوان یک «مد» یا «جایگزین کم‌ضرر» معرفی می‌شود، ممکن است فردا به بحرانی جدی در حوزه سلامت عمومی تبدیل شود. پیشگیری از این بحران، نیازمند آگاهی‌بخشی، گفت‌وگوی مؤثر در خانواده و سیاست‌گذاری‌های هوشمندانه برای محافظت از نسل آینده است.