به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ وقتی زن و شوهر برای صحبت‌های یکدیگر گوش شنوا نداشته باشند، از نیازها و احتیاجات هم بی‌خبر می‌مانند. زن نمی‌داند مرد روز خود را چگونه گذرانده و چه در اندیشه دارد. مرد هم از دنیای زن بی‌خبر می‌ماند و فاصله‌ها روز به روز بیشتر می‌شود و آرام آرام احساس طرد شدن و تنهایی به رابطه‌ها رخنه می‌کند .

اما گوش دادن تنها به پیشگیری از فاصله عاطفی محدود نمی‌شود. این مهارت مزایای متعددی دارد:

• کاهش تنش: گوش دادن به کاهش تنش در رابطه زناشویی کمک مؤثری می‌کند. وقتی فرد خشمگین احساس کند درک می‌شود و حرف‌هایش شنیده می‌شود، آرام‌تر خواهد شد و حالت دفاعی پیدا نمی‌کند .

• درک متقابل: گوش دادن فعال به همسر، یعنی ارزش دادن به او. وقتی همسرمان احساس کند که واقعاً شنیده و فهمیده می‌شود، حتی اگر مشکل حل نشود، احساس نزدیکی و اعتماد بیشتری پیدا می‌کند .

• خوب شنیده شدن متقابل: در روابط زناشویی، خوب شنیدن، خوب شنیده شدن را به دنبال دارد. وقتی به خوبی گوش می‌دهیم، طرف مقابل نیز به این کار تشویق می‌شود .

تفاوت شنیدن و گوش دادن فعال

شنیدن، دریافت صدا است، اما گوش دادن یعنی دریافت معنا، احساس و نیت پشت آن صدا . در گوش دادن فعال، شنونده فقط ساکت نیست، بلکه در گفت‌وگو حضور دارد. او با نگاه، زبان بدن، تأییدهای کلامی کوتاه مثل «می‌فهمم»، «درسته» یا «ادامه بده» نشان می‌دهد که با گوینده همراه است. هدف این نیست که سریع قضاوت کنیم یا نسخه بپیچیم، بلکه هدف این است که احساس و نیاز طرف مقابل را واقعاً بفهمیم .

موانع گوش دادن در زندگی مشترک

گوش دادن فعال مهارتی ساده اما در عمل دشوار است. موانع متعددی مانع از گوش دادن درست می‌شوند که شناخت آنها اولین گام برای اصلاح است :

۱. آشفتگی ذهنی و حواس‌پرتی: وقتی فردی ذهنی آشفته دارد، نمی‌تواند روی یک موضوع متمرکز شود. برای صحبت درباره موضوعی مهم، زمانی را انتخاب کنید که می‌دانید ششدانگ حواس همسرتان جمع است و به خاطر مشکلات کاری یا خانوادگی ذهنش آشفته نیست .

۲. عواطف و احساسات: اگر همسرتان عصبانی، نگران یا ناراحت باشد، این موضوع می‌تواند روی درک و شنوایی او تأثیر بگذارد. آگاهی داشتن از خلق روزانه و صحبت درباره آن به همسران کمک می‌کند درک بیشتری از شرایط هم داشته باشند .

۳. قضاوت زودهنگام: وقتی کلمات بر زبان جاری می‌شود، طرف مقابل بلافاصله شروع به ارزش‌گذاری و قضاوت درباره صحبت‌ها می‌کند. یکی از مهم‌ترین قوانین گوش دادن درست، آن است که پس از شنیدن تمام گفته‌ها درباره آن صحبت شود، نه وقتی هنوز صحبت‌ها نیمه‌تمام است .

۴. حق به جانب بودن: یکی از موانع بزرگ گوش دادن، احساس حق به جانب بودن در بین همسران است. اگر فردی فکر کند همیشه حق با اوست، طبیعتاً حوصله شنیدن حرف‌های دیگران را نخواهد داشت .

۵. ارائه راه‌حل و نصیحت: گاهی بهترین و تنها کاری که لازم است انجام دهید، فقط شنیدن است. خیلی از اوقات هدف از صحبت کردن، درد دل است. در این مواقع، همین شنیده شدن به اندازه ارائه هزاران راه‌حل برای فرد خوشایند و مهم است .

ویژگی‌های یک شنونده فعال در رابطه زناشویی

یک شنونده فعال، فقط ساکت نیست، بلکه حضور دارد. او با تماس چشمی، حالت بدن آرام، لحن ملایم و گاهی لمس محبت‌آمیز نشان می‌دهد که گوش می‌دهد . همچنین:

• سؤال‌های باز می‌پرسد: «میتونی برام بگی دقیقاً چی ناراحت‌ت کرد؟» یا «وقتی اون حرفو زد، چه حسی داشتی؟» این سؤال‌ها نشان می‌دهد که او واقعاً علاقه‌مند است درک کند، نه قضاوت .

• بازخورد می‌دهد: بعد از شنیدن صحبت، می‌گوید: «فکر می‌کنم احساس کردی من بهت بی‌توجهی کردم، درسته؟» این بازخورد باعث می‌شود اگر برداشت اشتباه بوده، اصلاح شود .

• از قطع کردن و نصیحت زودهنگام خودداری می‌کند: او می‌داند هر احساسی نیاز دارد تا ابتدا شنیده شود، نه اینکه فوراً با منطق پاسخ داده شود. گاهی تنها واکنش درست، سکوتی همراه با همدلی است .

تفاوت زنان و مردان در گوش دادن

خانم‌ها باید بدانند که اگر دوست دارند همسرشان عاشقانه به حرف‌های آنها گوش دهد، باید نحوه صحبت کردن خودشان را تغییر دهند. انتخاب زمان خاصی برای گفت‌وگو که همسر آرامش داشته باشد، بسیار مؤثر است .

آقایان نیز باید بدانند که گوش دادن به حرف‌های همسر باعث ارتقای کیفیت زندگی می‌شود. یکی از بزرگ‌ترین مشکلات مردها در هنگام گوش دادن به سخنان زنان، عصبانیت و ناراحتی است؛ زیرا فراموش می‌کنند که زنان مکانیزم دیگری در زمینه صحبت کردن و درک کردن دارند .

گوش دادن فعال و حل تعارض‌ها

در هر زندگی مشترکی اختلاف نظر طبیعی است. آنچه موفقیت یک رابطه را تعیین می‌کند، نحوه برخورد با اختلاف است. گوش دادن فعال در هنگام تعارض، نقشی حیاتی دارد. وقتی یکی از همسران از مشکلی صحبت می‌کند، اگر دیگری فوراً موضع دفاعی بگیرد، بحث تبدیل به جدال می‌شود. اما اگر با گوش دادن فعال پاسخ دهد، فضا آرام می‌شود. در این فضا، هر دو نفر احساس می‌کنند دیده می‌شوند و می‌توانند بدون ترس از قضاوت، درباره احساساتشان حرف بزنند .

این نوع گوش دادن باعث می‌شود مشکل به جای اینکه تبدیل به جنگ قدرت شود، به فرصتی برای نزدیکی بیشتر تبدیل شود. بسیاری از زوج‌هایی که مهارت گوش دادن را تمرین می‌کنند، می‌گویند بعد از هر گفت‌وگوی صادقانه، احساس نزدیکی بیشتری نسبت به قبل دارند، حتی اگر مشکل هنوز حل نشده باشد .

جمع‌بندی

گوش دادن یکی از مهم‌ترین مهارت‌های ارتباطی است که صمیمیت بین زن و مرد را افزایش می‌دهد . زمانی که یک فرد بتواند به همسرش خوب گوش دهد، حتی اگر نتواند خیلی از مشکلات را حل کند، اما همسرش را درک کرده است و این گوش دادن به نشانه ارزش نهادن به طرف مقابل است که خود به خود ناراحتی‌ها، گلایه‌ها و مشکلات را کاهش می‌دهد .

وقتی به حرف‌های همسرمان گوش می‌دهیم، در واقع به او اعلام می‌کنیم: «به تو علاقه‌مندم و تو برایم اهمیت داری»، «دوست دارم بدانم چه احساسی داری و از نیازهای تو باخبر شوم، چون خواسته‌ها و احساساتت برای من مهم است» .

اگر احساس می‌کنید در رابطه‌تان گفت‌وگوها به جایی نمی‌رسد یا هر صحبتی به دعوا ختم می‌شود، شاید وقت آن رسیده باشد که مهارت گوش دادن را جدی‌تر بگیرید. همان‌طور که امام علی(ع) فرموده‌اند: «زیبا بگویید، زیبا جواب می‌شنوید» .