به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ هنگام حملات موشکی، موج انفجار و ترکش‌ها دو عامل اصلی آسیب‌های بدنی هستند. موشک‌های بالستیک کلاهکی با وزن چند صد کیلوگرم دارند و قدرت تخریب بالایی دارند . برخی از موشک‌ها نیز ممکن است به مهمات خوشه‌ای مجهز باشند که شعاع انفجار وسیع‌تری ایجاد می‌کند . انتخاب جای مناسب، خطر اصابت ترکش و موج انفجار را به حداقل می‌رساند.

نکته مهم: در شرایط هشدار، هرگز از پناهگاه خود خارج نشوید تا زمانی که ستاد مدیریت بحران (هلال احمر، پدافند غیرعامل یا صداوسیما) اعلام امنیت کند. خروج زودهنگام ممکن است شما را در معرض موشک‌های دوم یا مهمات خوشه‌ای قرار دهد .

اولویت اول: اتاق امن استاندارد (پناهگاه خانگی)

بر اساس دستورالعمل سازمان پدافند غیرعامل کشور، بهترین مکان در زمان حملات موشکی و هوایی، «اتاق امن» یا «پناهگاه خانگی» است . شهرداری تهران اخیراً طرح اجباری شدن ساخت این اتاق‌ها در ساختمان‌های بالای ۵۰ واحد مسکونی را ارائه کرده است .

ویژگی‌های اتاق امن استاندارد:

• دارای دیوارهای مسلح و سقف مقاوم در برابر موج انفجار

• مجهز به در و پنجره فولادی با قابلیت آب‌بندی

• بدون پنجره یا با پنجره‌های ضد انفجار

• مجهز به سیستم تهویه مجزا

آداب پناه‌گیری در اتاق امن:

• در و پنجره فولادی را کاملاً ببندید و قفل کنید

• کرکره بیرونی و شیشه داخلی را هر دو بسته نگه دارید

• از مقابل در و پنجره دوری کنید (احتمال نفوذ موج انفجار)

• در مرکز اتاق و در سطح پایین‌تر از خط پنجره بنشینید

• پشت به دیوار داخلی (بدون پنجره) قرار بگیرید

تجربه جنگ اخیر در منطقه نشان داده است که اتاق‌های امن استاندارد در ساختمان‌های جدید، جان صدها نفر را نجات داده‌اند؛ به طوری که در یک حمله موشکی، ۱۸۰ نفر که در پناهگاه‌های یک ساختمان بودند، بدون هیچ آسیبی زنده ماندند .

اولویت دوم: پناهگاه عمومی و زیرزمین

اگر ساختمان شما فاقد اتاق امن است، بهترین گزینه پناهگاه‌های عمومی یا زیرزمین ساختمان است .

نکات مهم برای پناهگاه زیرزمین:

• بهترین گزینه: زیرزمین با دیوارهای بتنی مسلح و بدون پنجره به بیرون

• سازه‌های قدیمی با دیوارهای نازک، محافظت کافی ایجاد نمی‌کنند

• پناهگاه‌های طبقات پایین یک ساختمان بلند، در مقایسه با طبقات بالایی امنیت بیشتری دارند

نکته: در صورت اصابت مستقیم موشک به ساختمان، حتی پناهگاه هم ممکن است تخریب شود. با این حال، آمار نشان می‌دهد که پناهگاه‌های زیرزمینی به طور قابل توجهی شانس بقا را افزایش می‌دهند . در یک حادثه، ساکنان یک ساختمان قدیمی بدون اتاق امن که در زیرزمین پناه گرفته بودند، در حالی که بقیه ساختمان تخریب شد، همگی زنده ماندند .

اگر به پناهگاه دسترسی ندارید، کجا بروید؟

طبق دستورالعمل پدافند غیرعامل، اگر به پناهگاه استاندارد دسترسی ندارید، به ترتیب اولویت زیر عمل کنید :

نقاط ممنوعه در زمان حملات:

• پشت پنجره‌ها: اصابت شیشه‌های خردشده یکی از اصلی‌ترین عوامل مصدومیت است

• راه‌روهای ورودی ساختمان: به دلیل نزدیکی به خیابان و ترکش‌های بیرونی

• طبقات بالا و پایین ساختمان (در صورت نبود پناهگاه): موج انفجار در این طبقات شدیدتر است

• محل کاشی و سرامیک: این مواد در اثر انفجار خرد شده و ترکش ایجاد می‌کنند

هنگام پناه‌گیری در وضعیت بنشینید

نحوه قرارگیری بدن در زمان پناه‌گیری اهمیت حیاتی دارد:

✅ درست

• روی زمین بنشینید، نه ایستاده

• در مجاورت دیوار داخلی (نه بیرونی)

• زیر خط پنجره (در صورت وجود پنجره)

• پشت به دیوار، دور از در و پنجره

❌ اشتباه

• ایستادن یا دراز کشیدن (ایستادن شما را هدف ترکش می‌کند، دراز کشیدن تماس با زمین را افزایش می‌دهد که موج انفجار را منتقل می‌کند)

• نشستن روبروی در (موج انفجار از در نفوذ می‌کند)

• نزدیک به آینه، کاشی یا شیشه

درباره مهمات خوشه‌ای (Cluster Munitions)

بر اساس هشدارهای سازمان پدافند غیرعامل، برخی از موشک‌های دشمن ممکن است به مهمات خوشه‌ای مجهز باشند . این نوع مهمات با انفجار در هوا، ده‌ها بمب کوچک را در شعاع وسیع پخش می‌کند.

نکات ایمنی در برابر مهمات خوشه‌ای:

• شعاع خطر این مهمات گسترده‌تر از موشک‌های معمولی است

• حتی پس از اعلام آتش‌بس، مراقب اشیاء عجیب روی زمین باشید (ممکن است مهمات عمل نکرده باشند)

• کودکان را از دست زدن به اشیاء ناشناس در خیابان منع کنید

• هرگز اجسام مشکوک را جابه‌جا نکنید و به نیروهای امدادی گزارش دهید

بعد از حمله چه کنیم؟

پس از اعلام امنیت توسط منابع رسمی:

1. از پناهگاه خارج شوید

2. گاز، آب و برق خانه را چک کنید (در صورت نشت یا قطعی، با امداد تماس بگیرید)

3. اخبار را از منابع موثق دنبال کنید (صداوسیما، هلال احمر)

4. از تماس با ترکش‌ها و اجسام ناشناس خودداری کنید

5. در صورت مشاهده مجروح، با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید و بدون آموزش اقدام به جابه‌جایی نکنید

نکات پایانی

⚠️ قبل از وقوع بحران، آماده باشید:

• نزدیک‌ترین پناهگاه به خانه و محل کارتان را شناسایی کنید

• مسیر دسترسی به پناهگاه را بدون مانع نگه دارید

• یک کوله کوچک شامل مدارک شناسایی، داروهای ضروری، مقداری آب و خوراکی، چراغ قوه و رادیو باطری‌خور در دسترس داشته باشید

• اعداد مهم (اورژانس ۱۱۵، آتش‌نشانی ۱۲۵، هلال احمر ۱۱۲) را به خاطر بسپارید

خطوط امدادی:

• اورژانس: ۱۱۵

• آتش‌نشانی: ۱۲۵

• هلال احمر: ۱۱۲

• سازمان بهزیستی (خط مشاوره بحران): ۱۴۸۰

به یاد داشته باشید که آرامش خود را حفظ کنید. وحشت می‌تواند مانع تصمیم‌گیری درست شود. با برنامه‌ریزی قبلی، می‌توانید در لحظات بحران بهترین تصمیم را بگیرید.