به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ همهی ما آرزوی زندگیِ منظم، متمرکز و عاری از استرسهای ناشی از هرجومرج را داریم. چه این آشفتگی در محیط کارمان باشد، چه در خانه، و چه در برنامهریزیهای شخصی، نبود نظم میتواند مانعی جدی برای خلاقیت، بهرهوری و حتی آرامش روانی ما ایجاد کند. از این رو، صاحبنظران و نویسندگان بسیاری کوشیدهاند راهکارهایی عملی برای سازماندهی زندگی ارائه دهند. در ادامه، با پنج کتاب شاخص در این حوزه آشنا میشویم که هر یک از زاویهای متفاوت – از مرتبسازی فیزیکی گرفته تا تقویت انضباط فردی – به ما میآموزند چگونه زندگیِ شستهرفتهتر و هدفمندتری داشته باشیم.
1- نظم بیرونی، آرامش درونی
یکی از ایدهآلهای اصلی ما در زندگی این است که با رعایت نظم، آرامش پیدا کنیم. کتاب «نظم بیرونی، آرامش درونی» اثر گرچن روبین، به ما توصیه میکند که اگر بتوانیم فضای پیرامونی خود را مرتب کنیم و نظم را رعایت کنیم، بهطور خودکار آرامش درونی خود را تقویت خواهیم نمود. نتیجهی این عمل، شکوفا شدن استعدادها و خلاقیتهای ما خواهد بود. روبین این نکته را متذکر میشود که غالبا آشفتگی، شروع به نفوذ در روانِ آدمی میکند و انسان فکر میکند که بهجای مواجهه با آشفتگی بهتر است آن را نادیده بگیرد. این نادیده گرفتن، باعث تشویش و اضطراب پنهان در انسان میشود و او نمیتواند برای کارهای مختلف، متمرکز شود. نویسنده تمرین جالبی را به خوانندهی کتاب پیشنهاد میکند: بیایید محیط نامنظم پیرامونیتان را مرتب و منظم کنید. در طول انجام این کار دوربینی را روشن کنید و از خود فیلم بگیرید. پس از منظم کردن، فیلم را ببینید، متوجه میشوید که در انتهای منظم کردن شما به وضوح خوشحالتر از ابتدای کار هستید.
روبین روی خوشحال شدن و آرامش پس از این خوشحالی، تأکید دارد. او معتقد است یک فضای منظم، میتواند خلقوخوی هر کدام از ما را بهبود بخشد و توانایی عینی کردن امور ذهنیمان را افزایش دهد. او توصیه میکند که ذهنیت درستی را در هنگام درک آنچه نیاز داریم، شکل دهیم. تمرین مستمر در رعایت نظم، باعث خودشناسی و مهارت در مبارزه و جلوگیری استرس میکند. رویکردی که او در این کتاب اتخاذ میکند، رویکردی دوگانه است؛ یعنی با منظمکردن فضای پیرامون هم میتوان خوشحال شد و تواناییهای خود را ارتقا داد و هم میتوان از استرس و اضطراب جلوگیری کرد.
این کتاب، با ترجمهی سهند نصر توسط انتشارات میلکان منتشر گردیده است.

2-جادوی نظم
کتاب سرگرمکننده، ساده و سرراست ماری کندو یعنی «جادوی نظم» به خواننده یاد میدهد که چگونه فضای خود (اعم از محیط شخصی، کاری و غیره) را بهگونهای مرتب کند که زندگیاش برای همیشه تغییر یابد. در اصل، مرتب کردن باید عمل بازگرداندن تعادل بین مردم، اموال و خانهشان باشد که در آن زندگی میکنند. ماری کندو یاد میدهد که ما اولین کاری که باید بکنیم، دور انداختن است! دور انداختن هر چیز زایدی به ما کمک میکند که فضای خود را سازماندهی کنیم. اگر چنین روشی را اتخاذ کنیم (او این روش را روش کُنماری مینامد) دیگر هرگز به آشفتگی و هرجومرج پیش از آن باز نخواهیم گشت. او در این کتاب توضیح میدهد که هر یک از ما نیاز به مرتبسازی بر اساس دستهبندی چیزها داریم. اگر بتوانیم وسایلمان را با ترتیب و دستهبندی جمع کنیم و به آنها نظم دهیم، بهطرز چشمگیری حجم چیزهایی که داریم، کاهش خواهد یافت. کندو مورد جالب هیجانِ نظم و دستهبندی را در چنین زمانهایی پیشبینی میکند؛ یعنی وقتی قرار است ما وسایلمان را بر اساس دستهبندی مرتب کنیم، خود دچار هیجان ناشی از جمعبندی وسایلمان خواهیم بود که این عمل نشاطآور نیز است.
با این حال مانعی که در این بین وجود دارد، سختی دور انداختن و جداسازی وسایل است. وی میگوید که مردم در کنار گذاشتن چیزهایی که هنوز میتوانند از آنها استفاده کنند (ارزش عملکردی)، حاوی اطلاعات مفید (ارزش اطلاعاتی) و روابط عاطفی (ارزش عاطفی) مشکل دارند. وقتی این چیزها سخت بهدست آمده است، طبیعتا جداسازی یا حتی دور انداختن آنها نیز سختتر میشود. او تکنیکها و روشهایی را برای چنین زمانهایی نیز اندیشیده است. خواندن این اثر، به ما علاوهبر اینکه در نظمدادن به وسایل و امورمان کمک میکند، تکنیکهایی را نیز در جهت کاهش وسواس و دلبستگی به وسایلمان یاد میدهد.

3-قدرت انضباط شخصی
دنیل والتر، نویسندهی «قدرت انضباط شخصی» با نوشتن این کتاب دنبال این نکته است که به ما نشان دهد که چگونه عاداتی را ایجاد کنیم تا زندگی ما بهبود یابد. والتر در این کتاب، به خوانندهاش گوشزد میکند که خودِ خواننده باید انضباط قوی برای انجام امور روزانه را کسب کند و این امر به دیگران ارتباطی ندارد. نویسنده، حقایق علمی روانشناختی و فلسفی، اصول، قوانین و دستورالعملهای متعددی را برای تقویت کنترل خود و غلبه بر اختلالهایی که مانع از دستیابی به بزرگترین اهداف ما میشوند را ارائه میدهد. والتر از پدیدهای به نام «خود انضباط» صحبت میکند و آن را به تمرکز هر فرد مرتبط میداند. فرد همانطور که بیشتر روی هدف خود تمرکز میکند، انجام وظایف لازم برای وی آسانتر میشود. توانایی تمرکز ما توسط عملکردهای اجرایی ما تعیین میشود؛ از جمله عملکرد حافظه، انعطافپذیری شناختی، سازگاری و کنترل انگیزه. تقویت این مهارتها بهطور منظم از طریق بازیهای مغزی و سایر فعالیتهای تقویتکنندهی مغز به ما کمک میکند تا بهتر تمرکز کنیم. والتر برای پاسخ به این سؤال که چه عواملی باعث میشوند برخی از ما نتوانیم در امور روزانهمان نظم را رعایت کنیم، سه دلیل شامل میل از دست ندادن عادتهای پیشین، ترس از پشیمانی و قرار گرفتن در معرض یک عادت (و وابستگی به آن عادت) را برمیشمرد. این اثر کتابی راهنما در جهت علتیابی عدمرعایت نظم و انضباط و تکیه روی بهبود نقاط ضعف پیرامون این موضوع است.
این اثر اولین بار با ترجمهی سید تیمور سیدی اصل و علیرضا نظری انامق به همت نشر اندیشهی آگاه در بازار عرضه شد.

4-چک لیست؛ چطور کارها را درست انجام دهیم؟
بسیاری از اوقات پیش آمده که ما برخی از اموری که باید در طول روز انجام دهیم را فراموش میکنیم و یا با پس و پیش کردن این امور، راه را برای بینظمی در زندگی روزانهمان باز میگذاریم. در چنین مواقعی است که اهمیت چک لیست عیان میشود. آتول گاوانده در کتاب «چک لیست؛ چطور کارها را درست انجام دهیم؟» توضیح میدهد که چرا چک لیستها میتوانند زندگی را نجات دهند و به ما یاد میدهد که چگونه آنها را بهدرستی پیادهسازی کنیم. آگاوانده در کتابش، سه درس بسیار مهم به ما انسانهای عصر تکنولوژی میدهد: اول اینکه استفاده از چک لیست به ما کمک میکند تا از اشتباهات رایجی که عواقب بسیار جدی دارند، جلوگیری کنیم. دوم اینکه روی موارد ضروری تمرکز کنیم و چک لیستهایمان را کوتاه و واضح بنویسیم. سوم اینکه وقتی ما برای کارهایمان چک لیست تهیه میکنیم، تهیهی این چک لیستها ناخودآگاه کمک میکند تا ما انسان موثرتری در امور خود شویم.
هر کسی با هر شغل و مرتبهای که در جامعه دارد، نیازمند تهیهی چک لیست است تا بتواند امور روزانهی خود را دقیقتر انجام دهد. ضمنا تهیهی چک لیست علاوهبر ایجاد نظم در امور روزانه، به انسان کمک میکند که فایدهی بیشتری از زمان خود ببرد. این همان چیزی است که نویسنده بر آن تأکید میکند.
این اثر اولین بار با ترجمهی شهاب چیتسازان با کمک نشر ارجمند چاپ شد. با این حال ترجمهی مریم شبیری از این کتاب که نشر نوین توسعه آن را به چاپ رسانده است به دلیل نزدیک بودن به نثر ابتدایی اثر و روان بودن متن، بیشتر مورد توجه خوانندگان قرار گرفته است. تاکنون این ترجمه ۹ بار تجدید چاپ شده است.

5-سازماندهی زندگی
رعایت قوانین در زندگی هر کسی باعث ایجاد شاکلهای مستحکم از سلسله اصولی میشود که زندگی را کاربردیتر میکند. جورجن لاکوود در کتاب «سازماندهی زندگی»، به عاداتی توجه میکند که در نهایت زندگی را برای فرد آزادتر و سازمانیافتهتر خواهد کرد. لاکوود از ده قانونی سخن میگوید که همهی ما باید آن را در ذهن خود نگهداریم تا بتوانیم نظم و انضباط را در زندگیمان به وجود آوریم. ده قانونِ لاکوود همچون چیزهای بیفایده، چیزهای خوب را از بین میبرند؛ چیزهای بیفایده، اشغالکنندگی بالایی دارند؛ هزینه کردن برای بینظمی بسیار بیشتر از هزینه کردن برای نظم است؛ نظم میتواند تاثیر عمیقی بر وضعیت ذهنی هر فرد بگذارد و غیره، بهصورت کاربردی در زندگی انجامپذیر هستند.
یکی از نکات بسیار مهمی که نویسنده به مخاطبش گوشزد میکند این است که بینظمی هر زمان که بخواهد، میتواند دوباره به زندگی ما بازگردد اما مانع اصلی بازگشت بینظمی رعایت ده قانون مورد اشارهی نویسنده است. این کتاب در سال ۱۳۹۳ با ترجمهی آزیتا نجاتمهر توسط انتشارات نسل نواندیش در بازار عرضه شد.

مرور این پنج کتاب نشان میدهد که نظم و سازماندهی، مفهومی تکبعدی نیست؛ بلکه از «مرتبکردن محیط بیرونی» برای رسیدن به «آرامش درونی» آغاز میشود (نظم بیرونی، آرامش درونی)، با «دور انداختن وسایل اضافی» و دستهبندی اصولی ادامه مییابد (جادوی نظم)، و در نهایت به «تقویت انضباط شخصی» و «استفاده از ابزارهای سادهای مثل چکلیست» میانجامد (چک لیست و قدرت انضباط شخصی). کتاب «سازماندهی زندگی» نیز با ارائه ده قانون عملی، یادآور میشود که بینظمی همواره در کمین است و تنها با رعایت مستمر اصول میتوان آن را مهار کرد. در مجموع، اگر احساس میکنید آشفتگی ذهنی یا محیطی مانع پیشرفتتان شده است، مطالعه این آثار میتواند نقطه شروعی مؤثر برای تحول در سبک زندگیتان باشد.