به گزارش خبرنگار پایگاه خبری پیام خانواده، نشست نقد و بررسی مستند سینمایی «آخرین نامه» به کارگردانی محمدرضا خوشفرمان در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه برگزار شد. خوشفرمان در این نشست ضمن قدردانی از برگزاری این جلسه در فضایی تخصصی و دانشگاهی، به چالشهای عدیده ساخت فیلم درباره پدیده خودکشی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه ورود رسانهای به موضوع خودکشی در ایران پدیدهای نوپا و بسیار حساس است، تصریح کرد: این موضوع در جهان نیز پروتکلهای سختگیرانهای دارد. من به قدری پروتکل خواندم که شاید دیگر هرگز سراغ ساخت فیلم دومی در این زمینه نروم. به عنوان مثال اشاره به مکانهایی مانند پلها، که ۴۰ درصد خودکشیهای تهران از روی ارتفاع و پل انجام میشود، میتواند برای فردی که افکار خودکشی دارد، آدرس دادن باشد.
خوشفرمان با اشاره به آمار بالای افکار خودکشی در کشور گفت: ما سالانه بیش از دو میلیون فکر خودکشی داریم که بسیاری از آنها به اقدام منجر میشود. در چنین شرایط بحرانی، نمیتوان منتظر روانشناس ماند و باید به افراد عادی نیز آموزشهای اورژانسی برای نجات جان یک انسان در لحظه بحران داده شود.
این کارگردان که مستند خود را درباره یک «نجاتدهنده» ساخته است، به موقعیت دشوار افرادی مانند آقای بهرامی (جامعهشناس و مددکار حاضر در فیلم) اشاره کرد و گفت: این افراد در خط مقدم مواجهه با بحران خودکشی هستند، به ویژه در حاشیه شهرها مانند ورامین، پاکدشت و قرچک. آنها باید همزمان نجاتدهنده باشند و خود نیز در معرض آسیب و فرسودگی قرار دارند. بسیاری از این نجاتدهندگان پس از مدتی دچار فرسودگی شده و ضعیف میشوند.
وی تأکید کرد که در فیلمش سعی کرده نگاهی جامعهشناسانه به مسئله خودکشی داشته باشد و نهادهایی چون خانواده، مدرسه و حاکمیت را متوجه وقایع رخداده در کلانشهرها و حاشیههای آن کند. خوشفرمان مهاجرتهای گسترده و بحرانهای اجتماعی را از عوامل پنهان این پدیده دانست که خود را به شکل خودکشی یا اعتراضات گستردهتر نشان میدهند.
کارگردان «آخرین نامه» در بخش دیگری از سخنان خود به چالش اخلاقی حضور دوربین در کنار افرادی که قصد خودکشی دارند اشاره کرد و گفت: بسیاری تمایل داشتند که فیلم بیشتر با این افراد پیش برود، اما به لحاظ اخلاقی، نمیدانستم حضور دوربین چه تأثیری بر سرنوشت آنها خواهد گذاشت و این مسئله بسیار ترسناک بود.
وی در پایان ضمن عذرخواهی بابت احساساتی شدن، بر لزوم ساخت فیلمهای بیشتر درباره این موضوع با کمک جامعهشناسان و روانشناسان تأکید کرد و گفت: جوانان قربانی این پدیده، سرمایههای اصلی کشور برای توسعه هستند و ما نمیتوانیم نسبت به این مسئله بیتفاوت باشیم. خوشفرمان اذعان داشت که برخی از حاضران در سالن پس از اکران، به دلیل تداعی حس و حال دوران افکار خودکشیشان، نتوانستند فضا را تحمل کنند، در حالی که او برای ساخت فیلم، فضا را بسیار تلطیف کرده بود.