به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ یوسف حجت رئیس دانشگاه تربیت مدرس در همایش «دانشگاه سبز» که در سالن شهید چمران دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد، با اشاره به نمودارهای جهانی مصرف منابع طبیعی اظهار داشت: «این گراف بازه زمانی ۱۹۶۰ تا ۲۰۳۰ را نشان میدهد. خطچین بیانگر ظرفیت زیستی کره زمین است که بهصورت فرضی ثابت در نظر گرفته شده و خط پررنگتر، فشار انسان بر محیطزیست و منابع زیستی را نمایش میدهد. مقایسه این دو نشان میدهد که تا حدود سال ۱۹۷۰، مصرف انسان کمتر از ظرفیت زمین بوده اما از آن سال به بعد، بشر از مرز ظرفیت زیستی عبور کرده است.»وی افزود: «در سال ۲۰۲۶ که اکنون در آن قرار داریم، میزان مصرف منابع طبیعی بشر به حدود دو برابر ظرفیت کره زمین رسیده است. در سناریوی تداوم وضع موجود یا همان Business as Usual، پیشبینی میشود که تا سال ۲۰۳۰، بشر به ۲٫۳۲ کره زمین برای تأمین نیازهای خود احتیاج داشته باشد؛ اما اگر بتوانیم الگوی مصرف را اصلاح و میزان فشار را کاهش دهیم، امکان کنترل این روند وجود دارد.»رئیس دانشگاه تربیت مدرس یکی از دلایل اصلی فشار بر محیطزیست را افزایش جمعیت جهان دانست و تصریح کرد: «از ابتدای تاریخ بشر تا ۲۵۰ سال پیش، جمعیت جهان به یک میلیارد نفر رسید، اما تنها در ۵۰ سال گذشته این عدد از ۴ میلیارد به ۸ میلیارد نفر افزایش یافته است. این رشد جمعیت فراتر از توان اکولوژیکی کره زمین است و یکی از عوامل اصلی فشار سنگین بر محیطزیست محسوب میشود.»
حجت الگوی مصرف نادرست را دومین عامل مهم دانست و با ذکر مثالهایی از تغییر سبک زندگی گفت: «اگر به دوران پدربزرگهایمان برگردیم، گرمایش خانهها محدود به یک کرسی و یک متر مکعب فضا بود، اما امروز در خانههای ۱۵۰ تا ۲۰۰ متری، با در نظر گرفتن ارتفاع، حدود ۵۰۰ متر مکعب فضا را گرم میکنیم؛ یعنی مصرف ما از یک متر مکعب به ۵۰۰ متر مکعب افزایش یافته است. این الگو در همه ابعاد زندگی ما تکرار شده است.»وی با اشاره به وضعیت مصرف غذا در دانشگاهها اظهار داشت: «در دانشگاه ما روزانه حدود ۴ هزار پرس غذا توزیع میشود. اگر تنها ۵ درصد آن دور ریخته شود، روزانه ۲۰۰ پرس غذا هدر میرود؛ آن هم در شرایطی که هم با مسئله گرسنگی مواجه هستیم و هم بحران آب و محیطزیست داریم.»رئیس دانشگاه تربیت مدرس افزود: «یکی از کارهایی که همیشه انجام میدهم، سر زدن به سطلهای زباله ناهارخوریهاست. حجم نان و برنج دورریز، واقعاً قابلتأمل است. حتی در ناهارخوری اساتید، زمانی که نان رایگان ارائه میشد، میزان دورریز بسیار بالا بود، اما با قیمتگذاری هر قرص نان به هزار تومان، کاهش قابلتوجهی در اسراف مشاهده شد.»وی با اشاره به تجربهای شخصی از دوران فرصت مطالعاتی خود گفت: «۱۵ سال پیش در یکی از شهرهای دورافتاده، در رستورانی با سیستم بوفه جملهای دیدم که هنوز در ذهنم مانده است: هرچقدر میخواهی بردار، اما هرچه برداشتی باید بخوری. سؤال اینجاست که چرا ما در رستورانهای دانشگاهی بیش از نیازمان غذا میگیریم؟»
حجت با تأکید بر ضرورت حرکت به سمت «دانشگاه سبز» خاطرنشان کرد: «ردپای زیستی مردم جهان اکنون دو برابر ظرفیت کره زمین است؛ یعنی برای پایداری، به دو کره زمین نیاز داریم. وضعیت ایران نگرانکنندهتر است؛ چرا که میزان مصرف ما تقریباً سه برابر ظرفیت زیستی کشور است. به بیان دیگر، ظرفیت زیستی ما یکسوم فشاری است که به سرزمین وارد میکنیم.»وی ادامه داد: «برای دستیابی به ایران پایدار، باید ردپای زیستی خود را کاهش دهیم. کاهش جمعیت عملاً ممکن نیست، بنابراین ناچاریم الگوی مصرف را تا حدود یکسوم کاهش دهیم. این کار خطرناک یا غیرممکن نیست؛ بهعنوان مثال، تبدیل کشاورزی غرقابی به کشت گلخانهای میتواند مصرف آب را بیش از یکسوم کاهش دهد یا با اصلاح اصول مصرف برق، میتوان به این هدف دست یافت.»رئیس دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: «فشاری که اکنون بر محیطزیست و منابع زیستی کشور وارد میشود بسیار سنگین است و دادههای مربوط به ردپای زیستی در مقایسه با ظرفیت زیستی ایران، که همگی بر اساس منابع معتبر خارجی تهیه شدهاند، نشان میدهد ادامه این روند، آیندهای پرچالش برای کشور رقم خواهد زد.»
رئیس دانشگاه تربیت مدرس، از پیشرفت ۸۰ درصدی پروژه جمعآوری و استفاده از آب باران در سالن ورزشی پردیس نور خبر داد و این طرح را نمونهای عملی از رویکرد «دانشگاه سبز» و مدیریت پایدار منابع آب عنوان کرد.یوسف حجت با تشریح جزئیات این پروژه اظهار داشت:«در سالن ورزشی پردیس نور، سیستم جمعآوری آب باران بهگونهای طراحی شده که بارندگیهای انجامشده روی سقف سالن بهصورت کامل جمعآوری میشود.»وی افزود:«در مرحله نخست، یعنی در شماره ۳ سیستم، آب ۱۰ تا ۱۵ دقیقه ابتدایی بارندگی که معمولاً حاوی گردوغبار و آلودگیهای اولیه است، برای مصارف آبیاری جمعآوری میشود، چرا که این آب کیفیت لازم برای مصرف مستقیم را ندارد.»رئیس دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: «پس از این مرحله، سیستم بهصورت اتوماتیک سوئیچ میکند و آب باران وارد فرآیند تصفیه میشود. این آب تصفیهشده در مرحله شماره ۵ ذخیره و جمعآوری میشود تا برای مصارف مورد نظر مورد استفاده قرار گیرد.»حجت با اشاره به اثرگذاری قابل توجه این طرح در کاهش مصرف منابع آبی تصریح کرد: «بر اساس محاسبات انجامشده، تنها از سقف یک سالن ورزشی میتوان سالانه معادل مصرف یک میلیون بطری آب، آب با کیفیت تولید و جایگزین کرد که عددی بسیار قابلتوجه در شرایط کمآبی کشور است.»وی با بیان اینکه این پروژه در حال حاضر به پیشرفت ۸۰ درصدی رسیده است، گفت: «تمام زیرساختها و امکانات لازم ساخته شده، تجهیزات مورد نیاز خریداری شده و تنها مرحله باقیمانده، راهاندازی نهایی سیستم است که امیدواریم در ماههای آینده شاهد افتتاح رسمی این پروژه باشیم.»
رئیس دانشگاه تربیت مدرس در پایان تأکید کرد: «اجرای چنین طرحهایی نشان میدهد که میتوان با استفاده از ظرفیتهای موجود، از جمله فضاهای ورزشی دانشگاهی، گامهای عملی و مؤثر در مسیر پایداری محیطزیست و مدیریت بهینه منابع برداشت و همزمان، توسعه ورزش دانشگاهی را نیز ادامه داد.»