به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ از گزارشهای زنده بیبیسی و نیویورکتایمز تا تحلیلهای رویترز و آسوشیتدپرس، همگی بر یک نقطه اشتراک تأکید داشتند: جمعیت میلیونی که در سوگ رهبر شهید به خیابانها آمدند، پیامی فراتر از یک وداع ساده به جهان مخابره کردند؛ پیامی که روایتهای پیشین از تضعیف نظام جمهوری اسلامی را به چالش کشید.
۱. «تشییعجنازه قرن» در نگاه رسانههای جهانی
رسانههای بینالمللی، مراسم تشییع رهبر شهید را با تعابیری کمنظیر پوشش دادند. رویترز این رویداد را «تظاهرات ملی برای تداوم» پس از یکی از مهمترین لحظات تاریخ جمهوری اسلامی توصیف کرد و آسوشیتدپرس با پوشش زنده، جمعیت حاضر را بیشتر از تشییع سردار سلیمانی در سال ۲۰۲۰ برآورد کرد . فایننشالتایمز نیز با اشاره به پیشبینی حضور ۱۲ تا ۱۵ میلیون نفر در سراسر مراسم ششروزه، آن را یکی از بزرگترین تشییعجنازههای تاریخ مدرن خواند .
بیبیسی با اعزام لایس دوسه، خبرنگار ارشد بینالمللی خود به تهران، مراسم را «یک رویداد سیاسی دقیقاً طراحریزیشده و شدیداً سیاسی» توصیف کرد که رهبران جدید ایران از آن برای ارسال پیام قدرت و مقاومت استفاده میکنند . شبکه الجزیره نیز صفحه اختصاصی برای پوشش مراسم ایجاد کرد و از حضور هیأتهایی از حماس و حزبالله در این مراسم گزارش داد .
نیویورکتایمز با اشاره به حضور «صدها هزار عزادار» در تهران، به گرمای سوزان و استفاده از آبپاشهای آتشنشانی برای خنککردن جمعیت اشاره کرد و از تأثیرگذاری این رویداد در «برگزاری نمایشی از اتحاد ملی» سخن گفت .
۲. تأکید بر مقیاس بینظیر حضور جمعیت
بخش قابلتوجهی از پوشش رسانههای خارجی، به مقیاس عظیم حضور مردم اختصاص داشت. تصاویر هوایی که از سوی شبکههای جهانی پخش شد، سیل جمعیت عزادار پوشیدهبرسیاه را در خیابانهای اصلی تهران به نمایش گذاشت. خبرگزاری فارس گزارش داد که در کمتر از دو ساعت از آغاز مراسم تشییع، نزدیک به دو میلیون سفر با متروی تهران ثبت شده است .
بیبیسی فارسی نیز با پوشش لحظهبهلحظه، از ازدحام جمعیت در مسیر ۱۰ کیلومتری میدان امام حسین(ع) تا میدان آزادی، و استفاده از پرچمهای قرمز نمادین انتقام و پلاکاردهایی با مضامین خواستار مرگ دونالدترامپ و بنیامیننتانیاهو گزارش داد .
تایم در گزارشی نوشت که مقامات ایرانی انتظار حضور تا ۲۰ میلیون نفر را در مراسم تهران دارند و این گردهمایی تاریخی را «همپرسی دیگری برای جمهوری اسلامی» خواندند .
۳. بازتاب در رسانههای منطقهای و جهان اسلام
رسانههای کشورهای اسلامی نیز پوشش گستردهای به این رویداد اختصاص دادند. شبکه یمنی المسیره با پوشش زنده، از «سیل جمعیت» حاضر در قم گزارش داد . شبکههای پاکستانی نیز مراسم نماز میت را بهصورت زنده پخش کردند و از حضور میلیونی ایرانیان برای بدرقه رهبر شهید خبر دادند .
خبرگزاری رسمی چین (شینهوا) گزارش داد که مقامات و نمایندگانی از بیش از ۱۰۰ کشور در این مراسم شرکت کردهاند، از جمله هیأتهایی از روسیه، چین، پاکستان و عربستان سعودی . سیجیتیان نیز با اشاره به حضور نمایندگانی از ترکیه، قطر، عمان و کشورهای حوزه خلیجفارس، این رویداد را «آزمونی برای جایگاه دیپلماتیک ایران در خاورمیانه پس از جنگ» ارزیابی کرد .
روزنامه پاکستانی داون نوشت که جمعیت گسترده در خیابانهای تهران میتواند با جمعیت تشییعجنازه بنیانگذار جمهوری اسلامی، امام خمینی(ره)، رقابت کند .
۴. پیامهای سیاسی و ژئوپلیتیکی از نگاه رسانهها
بسیاری از رسانههای غربی، ابعاد سیاسی این رویداد را بیش از جنبههای عاطفی آن مورد تحلیل قرار دادند. والاستریتژورنال این مراسم را «نمایش عظیم مقاومت جمهوری اسلامی در برابر غرب» توصیف کرد که به یکی از بزرگترین گردهماییهای تاریخ تبدیل شده است . بیبیسی نیز گزارش داد که شعارهای «انتقام، انتقام» و پرچمهای قرمز، فضای مراسم را به سمت پیامی از «خونخواهی و اعلام عزم ملی» سوق داده است .
رویترز در تحلیلی غیرمعمول، این مراسم را «پیامی واضح به آمریکا و رژیم صهیونیستی» خواند که تلاشهای آنها برای تضعیف جمهوری اسلامی شکست خورده و ایران پس از جنگ، نه تنها تضعیف نشده، بلکه تابآوری و اتحاد خود را به نمایش گذاشته است .
۵. روایتهای متفاوت و نگاههای انتقادی
با وجود پوشش گسترده، برخی رسانهها نیز به ابعاد هزینهبر و سازماندهیشده این مراسم اشاره کردند. تایمز آو ایندیا با استناد به گزارشهایی از ایران اینترنشنال، نوشت که هزینههای هنگفت تشییعجنازه و استفاده از امکانات دولتی برای افزایش مشارکت، با انتقادهایی در فضای مجازی روبهرو شده است . با این حال، این رسانه نیز اذعان کرد که تصاویر پخششده از تلویزیون دولتی، جمعیت گستردهای را در خیابانهای تهران به نمایش گذاشته است.
بیبیسی و نیویورکتایمز هر دو به غیبت محمدمجتبی خامنهای، رهبر جدید انقلاب، در مراسم اشاره کردند و این غیبت را دستمایه تحلیلهایی درباره وضعیت جسمانی یا نگرانیهای امنیتی او قرار دادند .
جمعبندی:
پوشش گسترده و بیسابقه رسانههای جهانی از مراسم تشییع رهبر شهید، نشان داد که این رویداد فراتر از یک آیین ملی، به یک پدیده بینالمللی تبدیل شده است. رسانههایی از طیفهای مختلف سیاسی، از بیبیسی و نیویورکتایمز تا الجزیره و شینهوا، همگی بر ابعاد بینظیر این گردهمایی و پیامهای سیاسی آن تأکید داشتند. آنچه از میان انبوه گزارشها و تحلیلها بهوضوح نمایان است، تصویر ایرانِ متحد، مقاوم و باارادهای است که در سوگ رهبر خود، عزم خود را برای تداوم راه و آرمانهایش به جهانیان نشان داد. این رویداد، با وجود روایتهای گاه متضاد، به نقطهعطفی در بازنمایی رسانهای از جمهوری اسلامی بدل شد و بار دیگر اثبات کرد که سرمایه اجتماعی و همبستگی ملی، مهمترین مؤلفههای قدرت در معادلات بینالمللی هستند.