به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ با سرد شدن هوا، شلغم بار دیگر به یکی از خوراکیهای پرطرفدار در سبد غذایی خانوادهها تبدیل میشود. این سبزی ریشهای، در کنار قیمت نسبتاً مناسب و امکان استفاده در انواع غذاها و سوپها، مواد مغذی متنوعی را در اختیار بدن قرار میدهد.
شلغم کالری کمی دارد و در عین حال حاوی ویتامین C، فیبر و برخی مواد معدنی از جمله پتاسیم است. همچنین برگهای شلغم نیز ارزش غذایی دارند و میتوانند در صورت شستوشو و آمادهسازی مناسب، بخشی از رژیم غذایی متنوع و متعادل باشند.
نقش شلغم در عملکرد سیستم ایمنی
ویتامین C یکی از مواد مغذی مورد نیاز برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است و در فرایندهای مختلف بدن، از جمله ساخت کلاژن و محافظت از سلولها در برابر آسیبهای اکسیداتیو، نقش دارد. شلغم میتواند بخشی از ویتامین C مورد نیاز بدن را تأمین کند؛ با این حال، هیچ ماده غذایی بهتنهایی تضمینکننده پیشگیری از سرماخوردگی یا آنفلوآنزا نیست.
برای حفظ سلامت در فصل سرما، رعایت بهداشت دستها، تهویه مناسب محیط، خواب کافی، تغذیه متنوع و دریافت واکسنهای توصیهشده نیز اهمیت دارد.
کمک به سلامت دستگاه گوارش
فیبر موجود در شلغم میتواند به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش کمک کند. دریافت کافی فیبر در کنار نوشیدن آب و داشتن فعالیت بدنی مناسب، از عوامل مؤثر در پیشگیری از یبوست است.
افزودن شلغم به سوپ، خوراک سبزیجات یا وعدههای غذایی روزانه راهی ساده برای افزایش تنوع غذایی است. البته مقدار فیبر موجود در یک وعده شلغم به اندازه سهم مصرفی و شیوه آمادهسازی آن بستگی دارد.
شلغم و سلامت قلب؛ نقش یک رژیم غذایی متعادل
شلغم حاوی پتاسیم است؛ ماده معدنیای که در تنظیم فشار خون و عملکرد طبیعی عضلات و اعصاب نقش دارد. با این حال، نمیتوان مصرف شلغم را بهتنهایی راهی برای درمان فشار خون بالا یا کاهش قطعی کلسترول دانست.
برای مراقبت از سلامت قلب و عروق، الگوی غذایی متعادل شامل سبزیجات، میوهها، حبوبات و غلات کامل، محدود کردن مصرف نمک و چربیهای ناسالم و فعالیت بدنی منظم اهمیت بیشتری دارد. افراد مبتلا به بیماری کلیوی یا کسانی که باید میزان پتاسیم دریافتی خود را کنترل کنند، بهتر است درباره رژیم غذایی مناسب با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنند.
شلغم خام بهتر است یا پخته؟
شلغم را میتوان هم بهصورت خام و هم پخته مصرف کرد. نوع خام آن، در صورت شستوشوی کامل و رعایت اصول بهداشتی، میتواند بخشی از سبزیجات مصرفی روزانه باشد. پختن نیز بافت شلغم را نرمتر میکند و ممکن است مصرف آن را برای برخی افراد آسانتر سازد.
ویتامین C به حرارت حساس است؛ بنابراین، بخشی از آن ممکن است هنگام پخت کاهش یابد. میزان این کاهش به مدت پخت و مقدار آب مصرفی بستگی دارد. استفاده از روشهایی مانند بخارپز کردن یا پخت کوتاهمدت میتواند به حفظ بخشی از مواد مغذی کمک کند.
شلغم پخته و گرم ممکن است برای برخی افراد هنگام گلودرد آرامشبخش باشد، اما شواهد کافی وجود ندارد که آن را درمان اختصاصی عفونتهای تنفسی بدانیم. در صورت تداوم علائم، تب بالا، تنگی نفس یا بدتر شدن وضعیت بیمار، مراجعه به پزشک ضروری است.
آیا شلغم از سرطان و بیماریهای مزمن پیشگیری میکند؟
شلغم به خانواده سبزیجات چلیپایی تعلق دارد؛ خانوادهای که کلم، گلکلم و تربچه نیز در آن قرار میگیرند. برخی از این سبزیجات حاوی ترکیبات گیاهی مانند گلوکوزینولاتها هستند که در پژوهشهای آزمایشگاهی و مطالعات تغذیهای بررسی شدهاند.
با این حال، وجود آنتیاکسیدانها یا ترکیبات گیاهی در یک ماده غذایی به معنای اثبات پیشگیری قطعی از سرطان نیست. شواهد موجود، پیروی از الگوی غذایی متنوع و سرشار از سبزیجات را برای سلامت عمومی توصیه میکنند؛ اما نباید شلغم را جایگزین غربالگریهای توصیهشده، درمان پزشکی یا سایر اقدامات پیشگیرانه دانست.
نکاتی برای انتخاب و مصرف شلغم
برای بهرهمندی از ارزش غذایی شلغم، بهتر است نمونههای تازه، سالم و بدون آثار پوسیدگی انتخاب شوند. شستن کامل سبزی پیش از مصرف، نگهداری مناسب و رعایت بهداشت هنگام آمادهسازی، اهمیت دارد.
برخلاف برخی باورهای رایج، ارگانیک بودن یک محصول بهتنهایی به معنای ارزش غذایی بالاتر آن نیست. محصولات معمولی و ارگانیک، هر دو در صورت تولید و عرضه ایمن میتوانند بخشی از رژیم غذایی سالم باشند.
در نهایت، شلغم با کالری نسبتاً کم و برخورداری از مواد مغذی، انتخاب مناسبی برای تنوع بخشیدن به برنامه غذایی خانوادههاست. مصرف این سبزی در کنار سایر سبزیجات، میوهها و مواد غذایی متنوع میتواند به تأمین نیازهای تغذیهای کمک کند؛ بدون آنکه لازم باشد از آن انتظار درمان بیماری یا جایگزینی داروها را داشته باشیم.