به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ احتمالاً برایتان پیش آمده که در یک روز گرم و خستهکننده یا پس از شنیدن یک خبر ناراحتکننده، هوس بستنی کرده باشید. این میل، صرفاً یک هوس ساده نیست؛ پاسخ مغز شما به ترکیبی از عوامل فیزیکی و روانی است. بستنی با تحریک سیستم پاداش مغز، میتواند بهعنوان یک «بمب احساسات مثبت» عمل کند. در این گزارش، به بررسی علمی تأثیر بستنی بر خلقوخو و مغز میپردازیم.
بستنی و مسیرهای پاداش مغز
مهمترین تأثیر بستنی بر مغز، مربوط به تحریک سیستم پاداش یا همان «ناحیه پاداش» مغز است. پژوهشهای تصویربرداری مغز نشان دادهاند که مصرف بستنی بهشدت نواحی مخطط (Striatum) مغز را فعال میکند . این ناحیه، همان بخشی از مغز است که در پاسخ به محرکهای لذتبخش مانند برنده شدن پول، شنیدن موسیقی دلخواه یا حتی مصرف برخی مواد، فعال میشود.
مادهای که در این فرایند کلیدی است، دوپامین نام دارد. بستنی حاوی پروتئینی به نام تیروزین است که در بدن به دوپامین تبدیل میشود . دوپامین همان انتقالدهنده عصبی است که با احساس لذت، انگیزه و پاداش مرتبط است. همچنین عطر وانیل بستنی، خود بهتنهایی میتواند احساسات خوشایندی را در مغز ایجاد کرده و ترشح اندورفین را تحریک کند . اندورفینها نیز بهعنوان «مسکنهای طبیعی» بدن، درد و استرس عاطفی را کاهش میدهند.
آرامشبخش اعصاب؛ فراتر از یک احساس
تأثیر بستنی بر مغز، محدود به ایجاد حس لذت لحظهای نیست. پژوهشها نشان میدهند که این خوراکی میتواند بهطور مستقیم بر سیستم عصبی تأثیر گذاشته و آرامش ایجاد کند. نتایج یک مطالعه علمی که در سال ۲۰۲۰ منتشر شد، نشان میدهد که مصرف بستنی با بافت نرم و یکدست، بهطور قابلتوجهی ضربان قلب را کاهش میدهد و فعالیت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را افزایش میدهد . سیستم عصبی پاراسمپاتیک، بخشی از سیستم عصبی است که مسئول «استراحت و هضم» است و در مقابل واکنش «جنگ یا گریز» ناشی از استرس عمل میکند. همچنین بستنی با بافت نرم، بهطور قابلتوجهی باعث کاهش خستگی ذهنی و احساسات منفی در افراد شرکتکننده در مطالعه شد .
درجه یک «غذای خلقوخو»
با وجود این یافتههای جذاب، لازم است به نکته مهمی توجه داشت: اثر نشاطبخش بستنی معمولاً کوتاهمدت است . اگرچه بستنی میتواند یک «تنقلات نشاطبخش» یا «غذای خلقوخو» مؤثر باشد، اما برای دستیابی به یک احساس مثبت پایدار، به ترکیب آن با سایر فعالیتهای سالم و یک رژیم غذایی متعادل نیاز است .
علاوه بر این، مصرف مکرر و بیش ازحد بستنی میتواند اثر معکوس داشته باشد. مصرف مکرر بستنی با کاهش پاسخ ناحیه پاداش مغز به مصرف آن ارتباط دارد . این پدیده که به آن «تحمل» گفته میشود، مشابه حالتی است که در اعتیاد به مواد مخدر دیده میشود ; برای تجربه همان میزان لذت قبلی، به مصرف بیشتر و بیشتری از آن خوراکی نیاز پیدا میکنید.
نتیجهگیری:
بستنی، بیش از یک دسر ساده، یک ابزار تأثیرگذار بر مغز و خلقوخو است. با تحریک سیستم پاداش، افزایش دوپامین و اندورفین، و ایجاد آرامش در سیستم عصبی، میتواند در لحظات غم یا خستگی، بهعنوان یک محرک سریعاثر و خوشایند عمل کند. بااینحال، مانند هر خوراکی لذتبخش دیگری، کلید بهرهمندی از این ویژگی، در مصرف متعادل و آگاهانه آن است. پس دفعه بعد که احساس غمگینی کردید، با یک بستنی از مغز خود پذیرایی کنید، اما بهیاد داشته باشید که مسیر اصلی شادی و آرامش، از ترکیب لذتهای کوچک با یک سبک زندگی متعادل میگذرد.