به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ هر سال با فرا رسیدن روزهای اوج گرمای تابستان، ناگهان توصیههای قدیمی جان تازهای میگیرند؛ از «آب یخ نخور، سکته میکنی» و «در هوای گرم آب خیلی سرد خطرناکه» تا «آب یخ معده را سنگ میکنه». این هشدارها هنوز هم در بسیاری از خانهها تکرار میشوند، در حالیکه در گرمترین ساعات روز، شاید هیچچیز به اندازه یک لیوان آب یخبسته عطش را فرو ننشاند. اما پرسش اصلی این است: آیا نوشیدن آب سرد یا یخ در اوج گرما واقعاً برای بدن مضر و خطرناک است؟
وظیفه اصلی آب در تابستان؛ هیدراتهکردن، نه ترساندن
پزشکان تأکید میکنند که برای یک فرد سالم با شرایط بدنی عادی و دمای متعادل، نوشیدن آب سرد یا حتی بسیار سرد، خطر حاد یا آسیب شناختهشدهای به همراه ندارد.
دکتر احسان شایسته، پزشک عمومی، در گفتوگو با همشهری در این باره توضیح میدهد:
«شواهد قویای وجود ندارد که نشان دهد نوشیدن آب سرد برای بیشتر افراد مضر است. آب سرد و آب با دمای اتاق هر دو بدن را بهخوبی هیدراته میکنند و تفاوت اصلی در این است که بسیاری از افراد در هوای گرم، آب خنک را خوشایندتر میدانند و در نتیجه آب بیشتری مینوشند. بنابراین این باور که آب سرد تحت هر شرایطی برای همه افراد سم است، مبنای علمی ندارد.»
نظر طب ایرانی؛ شاید برخلاف تصورتان!
برخلاف آنچه در فضای مجازی و میان برخی افراد رایج شده، متخصصان طب ایرانی نیز نوشیدن آب سرد را در بیشتر موارد بلامانع میدانند، البته با یک شرط مهم: بدون یخ.
علیرضا یارقلی، متخصص طب ایرانی، در این زمینه به همشهری میگوید:
«یکی از مواردی که همیشه توصیه میکنیم، نوشیدن آب سرد است. یکی از اشتباهاتی که این روزها در فضای مجازی خیلی رواج پیدا کرده، این است که میگویند آب سرد نخورید و به جای آن آب گرم بنوشید؛ در حالیکه نوشیدن آب سرد خوب است. البته آبی که داخل آن یخ انداخته باشند، مناسب نیست. نوشیدن آب سرد بدون یخ خوب است. نوشیدن آب داغ هم کار درستی نیست.»
او درباره مضرات نوشیدن بیشازحد آب داغ نیز هشدار میدهد:
«خوردن یک استکان کمر باریک آب داغ، آن هم صبح اول وقت اشکالی ندارد، اما مصرف بیشتر از این، معده را شل میکند و عملکرد طبیعی آن را از بین میبرد.»
یارقلی در ادامه به تأثیر دما بر عملکرد بدن اشاره میکند:
«در مجموع، گرما برای بدن خوب نیست. گرما بازدهی مغز را پایین میآورد. اصولاً سرما حالت انقباض و جمعشدگی خوبی در بدن ایجاد میکند و به همین دلیل است که در هوای سرد، افراد معمولاً سرحالترند، اما گرما بدن را شل و بیحال میکند.»
آب یخ را جرعهجرعه بنوشید
اگر فرد سالمی هستید و بیماری خاصی ندارید، دلیلی ندارد که از خوردن آب سرد بترسید. با این حال، کارشناسان توصیه میکنند برای بهرهمندی از خنکی آب بدون ایجاد ناراحتی در افراد حساس، به جای استفاده از قالبهای یخ در نوشیدنی، از آب خنک با دمای ملایم یخچال استفاده شود.
همچنین مزهمزه کردن آب و نوشیدن جرعهجرعه آن به جای سرکشیدن ناگهانی، به بدن فرصت میدهد مایع را راحتتر بپذیرد و احتمال بروز ناراحتیهای گوارشی یا واکنشهای احتمالی در افراد مستعد را به حداقل برساند.
علائم کمآبی بدن را جدی بگیرید
در روزهای گرم، کمآبی میتواند با علائمی مانند:
-
خستگی
-
افت فشار خون
-
سردرد
-
کاهش تمرکز
-
و در موارد شدید، گرمازدگی
خود را نشان دهد. به همین دلیل، نوشیدن بهمقدار کافی آب – چه سرد و چه خنک – از هر توصیه دیگری مهمتر است.
چه کسانی نباید آب یخ بخورند؟
اگرچه برای عموم مردم بیخطر است، اما گروههای خاص باید در مصرف آب یخ احتیاط کنند:
-
افراد مستعد تحریک عصب واگ: کاهش ناگهانی دما در مری یا معده میتواند عصب واگ را تحریک کرده و باعث افت موقت ضربان قلب یا فشار خون و بروز علائمی مانند سرگیجه، احساس ضعف یا حتی غش شود. این اتفاق نادر است، اما در برخی افراد رخ میدهد.
-
بیماران میگرنی: خوردن آب یخ میتواند محرکی برای شروع سردرد باشد.
-
بیماران گوارشی: افراد مبتلا به سندروم روده تحریکپذیر، رفلاکس یا کسانی که مستعد نفخ مکرر هستند، ممکن است بعد از مصرف آب سرد دچار تشدید علائم شوند.
-
افراد با دندانهای حساس: کسانی که دندانهای حساس یا مینای آسیبدیده دارند، با خوردن آب یخ دچار دردهای تیرکشنده دندان میشوند.
نکته ویژه برای ورزشکاران
جالب اینجاست که در تمرینات ورزشی سنگین در هوای گرم، نوشیدن آب خیلی خنک از نظر علمی توصیه میشود، زیرا به پایین نگهداشتن دمای مرکزی بدن کمک میکند و مانع از گرمازدگی و افت کارایی فرد ورزشکار میشود.
خلاصه اینکه:
نوشیدن آب سرد برای اکثر افراد سالم نه تنها مضر نیست، بلکه میتواند در هوای گرم، لذتبخشتر و مشوقی برای نوشیدن آب بیشتر باشد. اما زیادهروی در سرکشیدن آب یخ و بیتوجهی به شرایط خاص بدنی، ممکن است برای برخی گروهها ناخوشایند یا حتی خطرناک باشد. پس در گرما، آب بنوشید؛ اما با ملایمت، جرعهجرعه و متناسب با شرایط بدنی خودتان.