به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ تفاوت میان یک طرفدار معمولی و یک فرد وابسته به سلبریتی، در کیفیت دلبستگی است. روانشناسان این پدیده را «رابطه فرااجتماعی» مینامند؛ نوعی ارتباط یکطرفه که در آن فرد به شکلی وسواسگونه درگیر زندگی شخصی یک چهره مشهور میشود، مدام اخبار او را دنبال میکند و احساس میکند پیوندی عاطفی با او دارد، در حالی که آن سلبریتی حتی از وجودش بیخبر است . این پدیده در نوجوانان و جوانان بیش از سایر گروههای سنی دیده میشود.
زخمهای کودکی؛ ریشهای پنهان در وابستگی افراطی
یکی از جالبترین یافتههای پژوهش، به نقش تجربیات تلخ دوران کودکی برمیگردد. محققان دریافتند آسیبهای دوران کودکی مانند آزار، غفلت یا زندگی در محیطهای ناامن، بهتنهایی افراد را به سمت شیفتگی افراطی به سلبریتیها سوق نمیدهند؛ بلکه این آسیبها ابتدا احتمال اضطراب، افسردگی و استرس را در بزرگسالی افزایش میدهند و همین مشکلات روانی هستند که فرد را به سمت دلبستگی شدید به چهرههای مشهور سوق میدهند .
در عین حال، پژوهشگران به نتیجه غیرمنتظرهای هم رسیدند. در برخی افراد، تجربههای دشوار کودکی نه به افزایش شیفتگی، بلکه به نوعی فاصله گرفتن عاطفی از دیگران منجر میشود. به نظر میرسد این افراد برای محافظت از خود، از ایجاد هرگونه دلبستگی عاطفی عمیق اجتناب میکنند .
نقش کلیدی اضطراب و افسردگی در دلبستگی افراطی
یافته مهم دیگر پژوهش، نقش میانجی سلامت روان در این معادله است. بررسی دقیقتر نشان داد که اضطراب و افسردگی، حلقه واسط میان ویژگیهای فردی و شیفتگی افراطی به چهرههای مشهور هستند . به بیان سادهتر، آنچه فرد را به سمت دلبستگی افراطی سوق میدهد، لزوماً شخصیت سلبریتی نیست، بلکه نیازهای عاطفی برآوردهنشده و مشکلات روانی فرد است.
وقتی سلبریتی جایگزین روابط واقعی میشود
روانشناسان از مدلی به نام «جذب و اعتیاد» برای توضیح این پدیده استفاده میکنند. بر اساس این دیدگاه، علاقه به یک سلبریتی معمولاً با تحسین و سرگرمی آغاز میشود، اما در برخی افراد، بهویژه کسانی که با احساس تنهایی، ضعف هویت یا مشکلات روانی دستوپنجه نرم میکنند، این علاقه به وابستگی عاطفی شدیدی تبدیل میشود. در چنین شرایطی، سلبریتی به نوعی پناهگاه روانی یا جایگزین روابط رضایتبخش واقعی تبدیل میشود .
مرز باریک علاقه و وابستگی
پژوهشگران تأکید میکنند که علاقه به افراد مشهور ذاتاً ناسالم نیست. بسیاری از نوجوانان و جوانان از شخصیتهای محبوب خود الهام میگیرند و این موضوع بخشی طبیعی از رشد هویت است . مسئله زمانی آغاز میشود که این علاقه، جای روابط واقعی را بگیرد یا به منبع اصلی احساس ارزشمندی و تعلق فرد تبدیل شود.
پیام اصلی پژوهش؛ نگاه به پشت پرده دلبستگیها
شاید مهمترین پیام این پژوهش آن باشد که پشت برخی دلبستگیهای افراطی به ستارهها، تنها علاقه و سرگرمی وجود ندارد. این دلبستگیها بازتاب نیازهای عاطفی برآوردهنشده، رنجهای قدیمی یا تلاش برای کنار آمدن با اضطراب و تنهایی هستند. در چنین شرایطی، آنچه فرد واقعاً به آن نیاز دارد، نه نزدیکتر شدن به یک سلبریتی، بلکه یافتن ارتباطهای انسانی امن و معنادار در دنیای واقعی است .