به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ در این بخش از برنامه هفت رنگ به تبیین وضعیت کنونی جامعه از نظر آرامش روحی-روانی و سلامت اجتماعی شهروندان پرداختیم، آن هم در شرایطی که غیر از وضعیت اقتصادی، در معرض پیامهای مکرر رسانهای قرار داریم که هم ناآرامیهای دیماه به طور مستمر و پرحجم تولیدمحتوا میشود و هم مباحث دیگر مثل احتمال حمله خارجی، در آرامش جامعه بیتاثیر نبوده است.
وضعیت تابآوری اجتماعی افراد و راهکارهای تحقق سلامت اجتماعی، نحوه تعیین رژیم مصرف خبر و رسانه هر فرد که بسته به شرایط او متفاوت است، ایجاد تعادل در نحوه بروز و ظهور رشد شناختی و هیجانی نوجوانان و چگونگی مدیریت اضطراب از جمله مسائل مهمی است که نحوه مواجهه با آن برای تمامی ما اولویت به شمار میرود.
در این شرایط وضعیت برخی افراد، خاصتر است زیرا میگویند اضطراب آنان شدید شده و تاثیرات روی آنان بیشتر بوده، حتی بعضی درگیر بدخوابی یا بیخوابی هستند، نگرانیهایشان زیادتر شده به طوری که روی کارهای روزمره آنان مثل مطالعه یا شغلشان هم بیشتر است و نمیتوانند مثل قبل تمرکز کنند.
در این برنامه به همه این مسائل از زاویه نگاه کارشناسی پرداختیم؛ گریزی به چند استان کشور زدیم و در مصاحبه با مردم و کارشناسان آن مناطق، تلاش کردیم برای این سئوالها پاسخهایی پیدا کنیم.
در بخش نخست به سراغ برخی شهروندان در چند شهر رفتیم؛ پرسیدیم که وضعیت حاضر را از نظر سلامت اجتماعی و آرامش روحی – روانی چطور ارزیابی میکنند، آیا اطرافیانشان درگیر فشارهای روحی و اضطراب ناشی از وضعیت موجود قرار دارند و راهکارهای پیشنهادی آنان چیست.
در ادامه به سراغ چند کارشناس علوم اجتماعی رفتیم تا از ابعاد مختلف، هم وضع موجود را آسیبشناسی و تبارشناسی کلی داشته باشیم و هم پای راهکارهای آنان بنشینیم. وقتی پای صحبت کارشناسان بهویژه روانشناسان یا روانپزشکان مینشینیم، میگویند که بعد از این حوادث، تعداد مراجعانشان زیادتر شده، از وضعیت مراجعهکنندگان میگویند و توصیههایی هم ارائه میدهند. در مطبهای روانشناسان با افرادی هم مواجهیم که بیشتر از قبل درگیر اضطراب و التهاب روحی – روانی هستند یا مشکلاتی که از قبل داشتند، تشدید شده؛ تاثیراتی که این وضعیت روی زندگی عادی شهروندان میگذارد خود، موضوع مهمی است و اهمیت دارد که ما در مواجهه با این وضعیت چکار کنیم.
در مواجهه با اخبار چکار کنیم
همچنین در بخش دیگر به مقوله مهمی که این روزها شهروندان را مشغول کرده پرداختیم؛ درگیری مردم و سهم استفاده آنان از رسانهها و اخباری که در طبقه اخبار منفی طبقهبندی میشوند و خواه ناخواه، تاثیر خود را روی سلامت روان یا زندگی عادی ما میگذارند و بیشتر کارشناسان معتقدند نمی توان و نباید مقوله اطلاع یافتن از رویدادها را به طور کلی محدود کرد؛ اما باید به نسبت شرایط خودمان، رژیم مصرف خبر و رسانه مان را تنظیم و تعیین کنیم.
واقعیت اینکه شهروندان از طرفی در وقایع دیماه یا خودشان شاهد برخی رویدادها مثل تخریبها یا جانباختن افراد در خلال اعتراضات بودند یا بعد از آن مقطع زمانی، در معرض پیامهای رسانهای پرحجم داخلی و خارجی قرار دارند که آن وضعیت را بازنمایی و روایت میکند؛ در این شرایط، ما چکار کنیم؛ وقتی در معرض اخبار منفی قرار میگیریم که امری انکارناپذیر است، اساسا بایدها و نبایدهایمان چیست؛ بین مطلع بودن از رویدادها و تشنه یا وسواس اخبار منفی بودن چه تفاوتهایی وجود دارد و هنگام رصد اخبار چکار کنیم؛ آیا با گسترش سیطره فضای مجازی و پلتفرمهای شبکههای اجتماعی باید دیدوبازدیدها و دیدارهای حضوریمان را هم فدای فضای مجازی کنیم یا خیر؟.
نقش والدگری برای کودکان
در ادامه مباحث روانشناسی برای کلیت جامعه و بزرگسالان، در بخش دیگر به مقوله کودکان و نوجوانانی که در خانه یا بیرون از خانهه در معرض این فضای روانی یا فضای رسانهای قرار میگیرند تمرکز کردیم. چطور باید فضای خانه را مدیریت کنیم، نقش والدین چیست، کدام رویدادها و اخبار را می توانیم جلو کودکان بازگو و کدامین را با ملاحظه خاص عمل کنیم؛
والدگری مقوله بسیار مهمی است که برای کودکان و نوجوانان بسته به هر سن و رفتارهای ما باید متفاوت باشد. ارائه چند توصیه کارشناسی به والدین از منظر روانشناسی برای نوجوانان و کودکان در این بخش هدف ما بوده، همچنین از کارشناس درخواست کردیم چند کتاب کودک که برای مدیریت خشم و یادگیری مواجهه با این نوع شرایط روانی کمک کننده است را هم معرفی کند.
نحوه ساخت روایت برای نسل زِد
در ادامه مساله را اندکی از زاویه دید جامعهشناسی و نیز رسانهای نیز مورد واکاوی قرار دادیم؛ با یک پژوهشگر جامعهشناسی سیاسی و رسانه همصحبت شدیم که ضمن تبیین شرایط موجود از منظر مواجهه با نسل زد، همچنین کنشگری رسانهای مرتبط با این دسته از مخاطب، به نکاتی میپردازد که قابل تامل است. زاویه دید ما در تولید محتوا، نحوه روایتهای تاریخی و تولید روایت برای نسل زد بهویژه باوجود پمپاژ رسانههای خارج از مرزها در کنار سایر ابعاد شکل گیری رویدادهای دیماه، از جمله دغدغه هایی است که در ایجاد وضع کنونی بسیار موثر است و میتواند برای مدیریت امور در آینده هم کارگشا باشد.
هرچند ضرورت دارد در سیاستگذاری کلی رسانهای، رویکردهای مدیریت شده داشته باشیم که ضمن تبیین چرایی و چگونگی آنچه واقع شد، در نحوه بستهبندی محتوا هم با دستهبندی هدفمند مخاطب، پیامهای رسانهای جامعه را حین اطلاعرسانی، آرامتر کند، و از مهارتهای حرفهای در عرصه عملیاتی تولیدمحتوا بهرهببریم؛ در کلیات فضای رسانه ای هم باید در روایت رویدادها، شرایط مخاطبِ هدف، بهویژه نسل زد را فراموش نکرد.