به گزارش پیام خانواده؛ ورزش کردن برای بسیاری از مردم هنوز با هزینههایی مانند شهریه باشگاه، دستمزد مربی، رفتوآمد و تهیه تجهیزات گره خورده است و همین هزینهها دسترسی به ورزش را برای بخشی از جامعه دشوار میکند. در چنین شرایطی بازگرداندن ورزش به پارک، کوچه و فضاهای عمومی میتواند راهی برای نزدیکتر کردن فعالیت بدنی به زندگی روزمره مردم باشد. ایدهای که حالا در برنامههای فدراسیون ورزشهای همگانی با طرحهایی مانند «کوچه»، «ماوا» و «شهر فعال» دنبال میشود.
وقتی پارک قرار است جای باشگاه را بگیرد
علی خلیلی رئیس فدراسیون ورزشهای همگانی میگوید مردم برای ورزش کردن نباید الزاماً به مجموعههای تخصصی یا فضاهای گرانقیمت نیاز داشته باشند. بر همین اساس طرح «شهر فعال» و طرح ملی «کوچه» با محوریت ورزش و بازیهای عمومی در حال اجراست؛ طرحهایی که قرار است از ظرفیت فضاهای در دسترس محلهها برای افزایش تحرک و نشاط اجتماعی استفاده کنند.
این نگاه یک تغییر مهم در تعریف ورزش همگانی است؛ ورزش دیگر الزاماً فعالیتی نیست که در سالن و باشگاه اتفاق بیفتد. پارک محله، مسیر پیادهروی و حتی یک فضای عمومی کوچک هم میتواند بخشی از زیستبوم ورزش باشد. اما پرسش مهم اینجاست که آیا وجود چنین فضاهایی بهتنهایی برای فعالتر شدن مردم کافی است؟
از فضای عمومی تا «ماوا»
فدراسیون برای ساماندهی همین ظرفیتها، سامانه ملی «ماوا» را نیز راهاندازی کرده است؛ سامانهای که قرار است ایستگاههای ورزش صبحگاهی و عصرگاهی را شناسنامهدار کند، اطلاعات مربیان و ورزشکاران را ثبت کند و امکان دسترسی مردم به نزدیکترین ایستگاه ورزشی را فراهم آورد.
اگر این شبکه بهدرستی توسعه پیدا کند، میتواند فاصله میان مردم و امکانات ورزشی را کاهش دهد. اما موفقیت آن تنها با تعداد ایستگاههای ثبتشده یا تعداد برنامههای برگزارشده سنجیده نمیشود. سؤال اصلی این است که چند نفر از این امکانات بهصورت مستمر استفاده میکنند و آیا حضور آنها توانسته الگوی فعالیت بدنی خانوادهها را تغییر دهد؟
«شهر فعال» ورزش بدون دیوار
پروژه «شهر فعال» نیز همین فلسفه را در مقیاس شهری دنبال میکند. بر اساس توضیحات رئیس فدراسیون اصفهان و تبریز وارد مراحل اجرایی این طرح شدهاند تا زیرساختهای شهری برای تحرک بیشتر شهروندان مناسبسازی شود.
در این مدل شهرداریها دیگر صرفاً متولی فضای سبز یا مبلمان شهری نیستند بلکه خیابان، بوستان و مسیرهای شهری باید به گونهای طراحی شوند که شهروند بتواند در جریان زندگی روزمره خود بیشتر حرکت کند.
سؤال اصلی هنوز باقی است
ایده ورزش ارزان و در دسترس روی کاغذ جذاب است اما جایگزین شدن محله و شهر با باشگاه نیازمند چیزی فراتر از ساخت ایستگاه و برگزاری رویداد است. امنیت، دسترسی برابر، حضور مربی، کیفیت تجهیزات، مناسب بودن فضا برای زنان، کودکان و سالمندان و مهمتر از همه استمرار استفاده مردم عواملی هستند که میتوانند سرنوشت این طرحها را تعیین کنند.
خود فدراسیون نیز تأکید دارد که تعداد رویدادها بهتنهایی معیار موفقیت نیست و شاخص اصلی باید افزایش فعالیت بدنی مستمر مردم باشد. بنابراین شاید مهمترین آزمون «شهر فعال» و «کوچه» نه در تعداد طرحهای افتتاحشده بلکه در یک سؤال ساده خلاصه شود. آیا شهروندی که توان پرداخت هزینه باشگاه را ندارد واقعاً میتواند در محله خودش ورزشی منظم، باکیفیت و پایدار داشته باشد؟ اگر پاسخ مثبت باشد آن وقت ورزش واقعاً از سالنها بیرون آمده و به متن زندگی مردم بازگشته است.