به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ اَلمَراَةُ رَیحانَةٌ وَ لَیسَت بِقَهرَمانَة»؛ این روایت نبوی، محور اصلی نگاه رهبر شهید به جایگاه زن در خانواده است. ایشان بارها این حدیث را با تأکید تکرار میکردند و میفرمودند: «زن در خانه گل است؛ گل را باید مراقبت کرد، باید حفظ کرد؛ او هم شما را از رنگ خود، از بوی خود، از خواصّ خود برخوردار خواهد کرد.»
اما این نگاه، هرگز به معنای نادیده گرفتن حقوق و شأن اجتماعی زن نبود. رهبر شهید با تأکید بر «عدالت جنسیتی»، میان حقوق زن و مرد در خانواده قائل به تساوی بودند و به آیه شریفه «وَ لَهُنَّ مِثلُ الَّذی عَلَیهِنَّ بِالمَعروف» استناد میکردند؛ یعنی همان قدر که مرد در خانواده حق دارد، زن نیز همان اندازه حق دارد. از نگاه ایشان، ساخت روحی، جسمی و عاطفی زن اقتضای نقشهایی مانند فرزندآوری و فرزندداری را دارد، اما این تفاوتِ نقشها، هرگز به معنای تبعیض در حقوق نیست.
امنیت در خانه؛ حقی که نباید نادیده گرفته شود
رهبر شهید یکی از مهمترین حقوق زنان را «احساس امنیت در خانه» میدانستند و تأکید میکردند: «زن بایست در کنار مرد احساس آرامش کند، احساس امنیّت کند؛ چهاردیواری خانه محلّ آسایش و امنیّت است. اگر رفتار شوهر جوری باشد که زن را از این احساس امنیّت محروم کند، زن احساس ناامنی کند، شوهر بددهنی کند یا بسیار بدتر و فجیعتر، دستش را به کار بیندازد، این مطلقاً قابل قبول نیست.»
ایشان در ادامه، راهکار این مسئله را بهروشنی بیان کردند: «راهش قوانین سخت است؛ من بارها این را گفتهام. باید قوانین سختی [وضع شود]. بایستی مجازات سختی متوجّه مردی بشود که در داخل خانه برای زن محیط ناامن به وجود میآورد؛ در بیرون خانه هم همینجور.»
عدالت در رفتار؛ اولین حق زن
در آخرین دیدار ایشان با هزاران نفر از زنان و دختران کشور در آذر ۱۴۰۴، رهبر شهید با جستجو در مفاهیم قرآنی، مترقیترین تعابیر را درباره شخصیت و هویت زن به کار بردند. ایشان «عدالت در رفتار اجتماعی و خانوادگی» را اولین حقی دانستند که باید برای زن تأمین شود و تأکید کردند: «این باید تأمین بشود؛ این را همه موظّفند تأمین کنند؛ دولتها و حکومتها هم موظّفند تأمین کنند، خود آحاد هم همینجور.»
از نظریه تا قانون؛ لایحه حفظ کرامت زنان
در منظومه فکری رهبر شهید، مسئله زن از سطح توصیههای اخلاقی فراتر رفته و به حوزه سیاستگذاری و قانونگذاری امتداد یافته است. تأکید ایشان بر «قوانین سخت» و «مجازات بازدارنده» برای ایجادکنندگان ناامنی در خانواده، نشاندهنده رویکردی است که در آن، حمایت از زنان در برابر خشونت، از یک مطالبه اخلاقی و اجتماعی به یک الزام حقوقی و قانونی بازدارنده تبدیل میشود.
از همین منظر بود که لایحه «حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت» در امتداد مستقیم تأکیدات ایشان قرار گرفت و اگرچه در روند تصویب آن اختلافنظرها و رفتوبرگشتهایی وجود داشته است، اما اصل مسئله از منظر گفتمان رهبر شهید روشن است: کرامت زن باید در قالب قانون، ضمانت اجرا و مجازات بازدارنده تعریف و تثبیت شود.
جمعبندی
نگاه رهبر شهید به زن، نگاهی جامع و متوازن بود که در آن، «کرامت» و «حقوق» در کنار «عدالت» و «امنیت» معنا مییافت. از نگاه ایشان، زن در خانه «گل» است و در جامعه، عضو دارای حقوق برابر در مسیر کمال معنوی و نقشآفرین اجتماعی. این نگاه، نه در سطح شعار، که در قالب پیگیری طرحهای قانونی مانند لایحه حفظ کرامت زنان، به دنبال تحقق عینی و عملی بود؛ تأکیدی که همچنان میتواند راهنمای سیاستگذاران و قانونگذاران در مسیر تحقق عدالت جنسیتی باشد.
