به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، حضور زنان در عرصههای علمی و آموزشی با تحولی چشمگیر همراه بوده است.
بر پایه اصول قانون اساسی و سیاستهای حمایتی نظام، زمینه برای دستیابی زنان به تحصیل در تمامی سطوح فراهم شد و آمارها نشان میدهد نرخ باسوادی زنان از درصد پایینی در آغاز انقلاب، اکنون به بیش از ۹۷ درصد رسیده است.
همچنین حضور فعال دختران در دانشگاهها نیز گویای این تحول است، بهطوریکه بیش از ۶۰ درصد متقاضیان تحصیل در آموزش عالی و حدود ۵۳ درصد از کرسیهای دانشگاهی را زنان تشکیل میدهند.
این پیشرفت تنها رخدادی کمی نیست، بلکه در کیفیت و تنوع رشتهها نیز زنان توانستهاند در حوزههای فنی، مهندسی، علوم پایه و پزشکی حضور مؤثری داشته باشند، دستیابی به مراتب بالای علمی و کسب رتبههای برتر در المپیادهای جهانی نیز از دیگر دستاوردهای زنان ایرانی در این عرصه است.
در حوزه سلامت و درمان هم نقش زنان به عنوان عاملان اصلی توسعه، بسیار برجسته است.
پیش از انقلاب اسلامی، تعداد پزشکان زن در کشور بسیار محدود بود و دسترسی به خدمات درمانی ویژه بانوان با دشواری همراه بود، اما امروزه با برنامهریزیهای کلان، بیش از ۷۰ درصد نیروهای بهداشت و درمان کشور، زن هستند.
از سوی دیگر، حدود ۹۷ درصد از زایمانها و درمانهای تخصصی مرتبط با زنان توسط پزشکان متخصص زن انجام میشود.
مشارکت بالا و حضور موثر بانوان تنها این به حوزه بهداشت و خدمات درمانی محدود نمیشود؛ بلکه در عرصههای مدیریتی، پژوهشی و تولید علم پزشکی نیز زنان سهم قابل توجهی دارند؛ افزایش امید به زندگی و کاهش مرگ و میر مادران و نوزادان از نتایج مستقیم حضور مؤثر و تخصصی زنان در این بخش حیاتی است.
حضور اجتماعی و مشارکت سیاسی زنان نیز پس از انقلاب اسلامی رشد فزایندهای داشته است، به گونه ای که زنان ایرانی در عرصههای مدیریتی، فرهنگی، اجتماعی و حتی دفاعی حضوری فعال دارند.
تصدی پستهای مدیریتی در سطوح میانی و عالی، حضور در شوراهای شهر و روستا و فعالیت در نهادهای مدنی از دیگر جلوههای حضور موفق بانوان است.
زنان در عرصه فرهنگ و هنر نیز به عنوان کارگردان، نویسنده، هنرمند و روزنامهنگار، آثار فاخری خلق کرده و در شناساندن فرهنگ ایرانی-اسلامی نقش آفرینی میکنند.
علاوه بر این، حضور داوطلبانه و سازمانیافته زنان در دوران دفاع مقدس و نیز در فعالیتهای بسیج اجتماعی در مواقع بحران هم نشان از عمق مسئولیتپذیری آنان در سرنوشت کشور دارد.
در عرصه اقتصادی و کارآفرینی، اگرچه نرخ مشارکت رسمی اقتصادی زنان هنوز با ظرفیت موجود فاصله دارد، اما شاهد رشد قابل توجهی در ایجاد کسبوکارهای کوچک و متوسط توسط بانوان هستیم؛ بسیاری از زنان با استفاده از تسهیلات اعطایی و آموزشهای فنی و حرفهای، به سمت راهاندازی کسب و کارهای خانگی، تعاونیها و استارتاپها حرکت کردهاند.
حضور در بازارهای بینالمللی و صادرات محصولات هنری و صنایع دستی نیز از دیگر زمینههای فعالیت اقتصادی موفق زنان بوده است، برنامههای توسعه کشور به ویژه در برنامه هفتم با محوریت ارتقای مهارتهای شغلی و رفع موانع، درصدد افزایش این مشارکت هستند.
با این وجود، تبدیل مشاغل غیررسمی به رسمی و ایجاد فضای اشتغال پایدار، از چالشهای پیش روی این عرصه به شمار میرود.
با نگاهی به آینده، مسیر پیش روی زنان ایرانی اگرچه با دستاوردهای بزرگی همراه بوده، اما نیازمند تلاش مضاعف برای تثبیت و تعمیق دستاوردها و رفع چالش های باقیمانده است؛ تحقق عدالت جنسیتی در تمامی سطوح، افزایش سهم زنان در پستهای تصمیمگیری کلان، رفع شکاف در مشارکت اقتصادی و نیز تقویت نهاد خانواده به موازات پیشرفت اجتماعی، از مهمترین اهداف پیش روست.
تجربه ۴۶ سال گذشته نشان میدهد که زنان ایرانی با تکیه بر هویت دینی و ملی خود و با استفاده از پشتوانههای قانونی، توانایی گذر از موانع و ایفای نقش در تمامی عرصهها را دارند.
تداوم این مسیر، علاوه بر برنامهریزی دقیق، نیازمند نگاهی نظاممند و فرابخشی به جایگاه زن در الگوی پیشرفت اسلامی-ایرانی است.
انقلاب اسلامی و زنان ایرانی؛ مسیر رشد از آموزش تا سلامت و اقتصاد
قانون اساسی پشتیبان رشد زنان
زهرا بهروز آذر معاون رئیس جمهور در امور زنان و خانواده در گفت و گو با خبرنگار ایرنا با اشاره به اصول ۲۰ و ۲۱ قانون اساسی به عنوان پشتوانههای حقوقی پیشرفت زنان، از محقق شدن عدالت جنسیتی در حوزههایی مانند آموزش و سلامت خبر داد.
به گفته وی، امروز بیش از ۹۷ درصد زنان کشور باسوادند و نزدیک به تمامی خدمات درمانی ویژه بانوان توسط پزشکان زن ارائه میشود.
بهروزآذر، مهمترین نکته پیروزی انقلاب اسلامی را توجه به اصل بیستم قانون اساسی دانست و تأکید کرد که در این اصل بر حمایت یکسان قانون از همه مردم ایران اعم از زن و مرد تصریح شده است.
وی تصریح کرد: در طول سالهای بعد از انقلاب تلاش بسیاری در جهت تحقق اصول ۲۰ و ۲۱ قانون اساسی در تمامی حوزهها انجام شده است.
معاون رییس جمهور افزود: اصل ۲۱ قانون اساسی که به اصل زنان معروف است، دولتها را موظف به رفع موانع رشد و شکوفایی زنان و فراهمآوری زمینه پیشرفت آنان میکند.
وی با یادآوری نقش بانوان در تدوین قانون اساسی خاطرنشان کرد: در مجلس خبرگان قانون اساسی، خانم گرجی به همراه دیگران زحمات بسیاری کشیدند تا این اصول به تصویب برسد؛ در طول این سالها، این دو اصل همراه با سیاستهای کلی نظام در حوزه زنان و خانواده، دو سند اصلیِ راهبردی برای رشد و پیشرفت زنان بودهاند.
وی با اشاره به برنامههای توسعه پنجساله گفت: در همه برنامهها مسیری دنبال شده تا تحقق این اسناد ممکن شود، در برنامه هفتم توسعه نیز هم در سیاستهای کلی، اصل پانزدهم به موضوع رفع موانع رشد زنان پرداخته و هم فصلی مستقل به زنان، جمعیت و خانواده اختصاص یافته است.
وی با بیان دستاوردهای حوزه آموزش اظهار کرد: شکاف جنسیتی در آموزش به حدود سه درصد کاهش یافته و بیش از ۹۷ درصد زنان کشور باسواد هستند.
بهروزآذر تصریح کرد: همچنین بیش از ۶۰ درصد متقاضیان ورود به دانشگاه را دختران تشکیل میدهند و بیش از ۵۳ درصد کرسیهای دانشگاهی در اختیار آنان است.
وی به موفقیتهای حاصله در حوزه سلامت نیز اشاره کرد و گفت: در گذشته زنان گاه به پزشکان متخصص همجنس خود دسترسی نداشتند، اما امروز نزدیک به ۹۷ درصد زایمانها و درمانهای ویژه بیماریهای زنان توسط پزشکان زن انجام میشود.
وی به حضور پررنگ زنان در عرصههای مختلف اشاره کرد و یادآور شد: هماکنون بیش از هزار قاضی زن در کشور فعالیت دارند و بیش از ۷۰ درصد کادر بهداشت و درمان و همچنین سهم قابل توجهی از کادر آموزش و پرورش را زنان تشکیل میدهند.
وی در ادامه به برخی چالشها نیز پرداخت و تصریح کرد: در حوزه مشارکت اقتصادی زنان با وجود نرخ بالای فارغالتحصیلی، شاهد حضور کمرنگ آنان هستیم که بخشی از آن به مشاغل خانگی و غیررسمی مربوط میشود.
بهروز آذر خاطرنشان کرد: برنامه هفتم توسعه با تأکید بر ارتقای مهارتهای شغلی زنان در ماده هفتاد و نه، درصدد رفع این چالش است که با جدیت پیگیری خواهد شد.
انقلاب اسلامی و زنان ایرانی؛ مسیر رشد از آموزش تا سلامت و اقتصاد
حضور بیش از ۵۷۰۰ زن در پستهای مدیریتی دولت چهاردهم
معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده، همچنین از فعالیت بیش از پنج هزار و ۷۰۰ زن در سطوح مدیریتی دولت چهاردهم خبر داد و اعلام کرد: سهم زنان از کاندیداتوری انتخابات شوراها در مقایسه با ادوار گذشته، با رشدی حدود ۲ برابری از ۸ درصد به حدود ۱۴ درصد رسیده است.
وی با بیان اینکه این نگاه را در حقیقت در دولت چهاردهم با جدیت بیشتری دنبال کردیم، افزود: یکی از عرصههای حضور زنان، حتماً در عرصههای تصمیمگیری و مدیریتی در سطوح حکمرانی است که امروز آمار آن به بیش از ۵۷۰۰ نفر رسیده که زنانی هستند در سطوح مدیریتی در دولت چهاردهم مشغول به کار هستند.
به گفته وی، استانهای قزوین، اصفهان و کرمان بیشترین انتصابات مدیران زن را داشته و وزارتخانه های کشور، تعاون و کار و رفاه اجتماعی، دفات و پشتیبانی نیروهای مسلح بیشترین انتصابات را در بین وزارتخانه ها داشته اند.
بهروز آذر تصریح کرد: امروز بیش از ۱۶ شهردار زن در کشور داریم و بیش از ۳۷۰۰ دهیار زن هم در کشور داریم.
معاون رئیس جمهور اظهار کرد:: در سطوح معاون وزیر نیز ۶۵ نفر، چه به عنوان معاون وزیر و چه به عنوان روسای دستگاههایی که همتراز معاون وزیر هستند، امروز مشغول به کار هستند که این عدد تقریباً در همه این سالها بی سابقه بوده است.
وی تأکید کرد: این افتخار را دارم بگویم که احکامی که رئیس جمهور برای زنان صادر کرده، در مقایسه با همه دولتهای گذشته، بیشترین تعداد است.
وی گفت: باور ما بر این است که اگر قرار است همه حوزه ها را نمایندگی کنیم، حتماً نیمی از جامعه که نیمی از سرمایه فکری و تخصصی کشور ما هستند، یعنی زنان، باید حضور داشته باشند.
بهروزآذر افزود: اگر ما میخواهیم یک حکمرانی عدالتمحور داشته باشیم و همه تلاش ما این باشد که عدالت را ارتقا دهیم، بنابراین باید صدای همه افراد را بشنویم؛ حضور زنان در پستهای مدیریتی و فرصتهایی که برای آنها فراهم میشود تا در تصمیمسازیها و تصمیمگیریها مشارکت کنند، نه تنها منجر به شنیده شدن صدای نیمی از جامعه میشود، بلکه این زنان میتوانند صدای کودکان، صدای افراد دارای معلولیت و حتی صدای افرادی که کمتر مورد توجه قرار باشند؛ این باور ماست.
وی درباره سایر اقدامات دولت در حوزه زنان نیز گفت: کار دیگری که ما در این دولت کرده ایم، علاوه بر تلاش برای افزایش میزان مشارکت زنان در سطوح مدیریتی، توجه به پارلمان محلی است؛ در انتخابات پیشرو که انتخابات شوراها است، برای نخستین بار رئیس مرکز زنان وزارت کشور عضو ستاد انتخابات کشور شدند و در شورای اجرایی هم امسال برای اولین بار شاهد حضور خانم پیرانی هستیم که به عنوان یک زن در شورای هیئت اجرایی مرکزی حضور دارد.
معاون رئیس جمهور تصریح کرد: در این انتخابات، خدا را شکر میزان حضور زنان با ۵۸ درصد رشد مواجه بوده و تعداد افرادی که تمایل پیدا کردهاند به عنوان کاندیدا شرکت کنند، افزایش یافته است.
آینده ای روشن برای زنان ایرانی
با نگاهی به مسیر ۴۷ ساله پربرکت پس از انقلاب اسلامی، حضور زنان ایرانی در عرصههای گوناگون، روایتی روشن از رشد، توانمندی و نقشآفرینی است.
آنچه امروز شاهد آنیم، تنها آمار و ارقام نیست، بلکه تجسم عینی تحقق تدریجی عدالت جنسیتی در سایهی پشتوانههای محکم قانونی و عزم ملی است. از قلههای دستیافته در آموزش و سلامت که زنان را به عاملی پیشبرنده در توسعه بدل کرده، تا حضور پررنگ و رو به گسترش در عرصههای مدیریتی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، همگی گواه پویایی و ظرفیت بیبدیل نیمی از جمعیت کشور است.
آنچه در نهایت این مسیر را امیدبخش و پایدار میسازد، همراهی دو عامل است: از یک سو، خرد و تدبیر حاکمیتی که باور دارد توسعهی همهجانبه بدون بهرهگیری از سرمایههای فکری و عملی زنان ناتمام است و از سوی دیگر، اراده، استعداد و پشتکار ژنان ایرانی که در هر فرصتی، توانایی خود را برای ساختن میهنشان به اثبات رساندهاند؛ با تداوم این همگرایی، آیندهای درخشانتر در انتظار ایران و زنان سختکوش آن خواهد بود.