به گزارش پیام خانواده روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی از وضعیت رو به وخامت عربستان در میانه جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران نوشت: در هفتههای اخیر، نیروهای انصارالله یمن، بارها به عربستان حمله کردهاند؛ حملاتی که توانایی عربستان برای صادرات نفت را تهدید میکند و فشار بر اقتصاد جهانی را افزایش میدهد. اما به گفته دیپلماتهای سابق و تحلیلگران، بیمیلی دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا به رویارویی با این نیروهای مقاومت یمنی، عربستان سعودی را سرخورده و ناامید کرده است.
تلاشهای دیپلماتیک ریاض برای تعامل با ایران نیز نتایج محدودی داشته است. نشستی که قرار بود روز دوشنبه میان مقامات ایران، عربستان سعودی و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس برگزار شود، یکشنبهشب بهطور ناگهانی به تعویق افتاد، چرا که شکاف میان مواضع آنها همچنان عمیق باقی مانده بود.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی درباره وضعیتی که این کشور عربی گرفتارش شده، گفت: «در حال حاضر سعودیها واقعا سرخورده هستند. از جهاتی، این شوک استراتژیک برای آنهاست.»
معضل عربستان، هزینههای سنگینی را برجسته میکند که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران بر سراسر خاورمیانه تحمیل کرده است؛ از جمله بر کشورهایی که رهبرانشان با این جنگ مخالف بودهاند یا بارها برای پایان دادن به آن تلاش کردهاند.
در ماههای نخست این جنگ، عربستان سعودی در مقایسه با همسایگانش، نسبتا از حملات ایران علیه مواضع آمریکایی در امان مانده بود. اکنون، در حالی که پایانی برای این جنگ متصور نیست، ایران به دنبال اهرم فشار بیشتری علیه ایالات متحده است و عربستان که تا پیش از آنکه جنگ جایگاهش را در فهرست تغییر دهد، بزرگترین صادرکننده نفت جهان بود، به هدفی اصلی تبدیل شده است. تنها در دو هفته گذشته، عربستان سعودی با حملاتی از سوی نیروهای انصارالله یمن در شرق، جنوب و شمال روبهرو شده است.
روز جمعه، نیروهای مسلح یمن که پیشتر محاصره محمولههای نفتی عربستان در دریای سرخ را اعلام کرده بودند، مناطقی را در یک مسیر مهم کشتیرانی جهانی تصرف کردند و نیروهای متحد عربستان در یمن را به شدت درهم کوبیدند. در همان روز، مقامات سعودی ادعا کردند که به دلیل حمله پهپادی یک گروه مقاومت عراقی، ناچار به تعطیلی یک خط لوله حیاتی نفت شدهاند. این در حالی است که این خط لوله، پس از آنکه ایران عملا مسیر تنگه هرمز را تحت کنترل خود در آورده، به یک مسیر جایگزین و کلیدی برای صادرات نفت عربستان به دریای سرخ تبدیل شده بود.
سفیر پیشین آمریکا در عربستان سعودی گفت: «دلیل اینکه کشوری مانند عربستان تا این حد بر توسعه همکاریهای امنیتی با ایالات متحده سرمایهگذاری میکند، دقیقا برای مواجهه با چنین شرایطی است.»
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی دلایلی برای اطمینان به این شراکت داشت. دولت او سالهاست که میلیاردها دلار و سرمایه سیاسی هنگفتی را صرف ایجاد روابط شخصی با ترامپ و خانوادهاش کرده است اما به گفته مقامات مطلع از این گفتوگوها، وقتی ولیعهد عربستان همین چند روز پیش از ترامپ خواست تا علیه دولت صنعا اقدام نظامی کند، رئیسجمهور آمریکا این درخواست را نپذیرفت.
مقامات و تحلیلگران سعودی به صراحت اعلام کردهاند که پادشاهی عربستان تمایلی به جنگیدن یکتنه با انصارالله یمن ندارد بهویژه به این دلیل که عملیات نظامی پیشین تحت رهبری عربستان علیه این گروه مقاومت به باتلاقی ۱۰ ساله بدل شد.
عبدالرحمان الراشد، ستوننویس نزدیک به دولت عربستان روز شنبه در روزنامهای متعلق به سعودیها نوشت: «این مساله نیازمند حمایت بینالمللی است، نه فقط حمایت عربستان و کشورهای منطقه.»
با این حال، به نظر میرسد ترامپ تمایلی به مداخله در این ماجرا ندارد.
دن شاپیرو، از مقامات ارشد پیشین سیاستگذاری خاورمیانه در پنتاگون نیز گفت: «با توجه به اینکه ترامپ هماکنون درگیر یک مناقشه بیپایان با ایران است و با نیروی دریاییای که بیش از حد تحت فشار عملیاتی قرار دارد و ذخایر مهمات رو به کاهش مواجه است، جای تعجب نیست که نخواهد جبهه جدیدی باز کند و این موضوع برای سعودیها بسیار مایوسکننده است.»
روز شنبه، ترامپ در جریان سفر به ایرلند به خبرنگاران مدعی شد که انصارالله یمن «با ما تماس گرفتهاند و نمیخواهند با ما بجنگند.»
او با اشاره به عربستان سعودی افزود: «تنها یک کشور وجود دارد که آنها از آن چندان راضی نیستند و ما این مساله را حلوفصل خواهیم کرد.»
محمد البخیتی، از مقامات سیاسی انصارالله یمن ادعای تماس این گروه با ایالات متحده را تکذیب کرد و گفت: «ما نه با ترامپ ارتباطی برقرار کردیم و نه از او خواستیم که به ما حمله نکند.»
دریاسالار جان میلر، فرمانده بازنشسته نیروی دریایی آمریکا در خاورمیانه، اظهار داشت که موضوع مداخله احتمالی ایالات متحده در یمن همچنان محل بحث است و واشنگتن به ارائه کمکهای اطلاعاتی به عربستان سعودی ادامه میدهد.
به گفته باربارا لیف، دستیار پیشین وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک اکنون احتمال دارد که عربستان سعودی به دیپلماسی روی آورد. با وجود سالها عملیات بمباران مواضع انصارالله یمن توسط عربستان، آمریکا و رژیم صهیونیستی «هیچکس به راهحل نظامی دست نیافته است. عربستان میتواند برای تعامل با آنها نیافته است.»
وی خاطرنشان کرد که این پادشاهی میتواند برای یافتن راهحل به چین روی آورد، اما تلاشهای دیپلماتیک پیشین پکن در منطقه به توافقهای صلح پایدار منجر نشده است. چین در سال ۲۰۲۳ میانجیگر برقراری مجدد روابط میان عربستان سعودی و ایران بود، هرچند این روابط از آن زمان تاکنون دچار تنش و تزلزل شده است.
به گفته تحلیلگران، بعید است که مقامات سعودی در حال حاضر، به دور از هرگونه احساس سرخوردگی و ناامیدی به صورت علنی از ایالات متحده انتقاد کنند.