خانواده
-
معمای تأخیر؛ چرا خانوادههای ایرانی فرزند دوم را به تعویق میاندازند؟
میانگین فاصله تولد فرزند دوم از فرزند اول در سال ۱۴۰۳ به ۵.۹ سال رسیده است؛ رقمی که در دهه ۶۰ حدود ۳.۳ سال بود . زوجهای ایرانی نه مخالف فرزند دوم، بلکه از هزینههای مضاعفِ تربیتِ دو فرزند همزمان هراس دارند و بر اساس پژوهشها، ۷۲ درصد مردان ایرانی، ناامنی شغلی را اصلیترین مانع برای افزایش فرزندآوری میدانند
-
تأثیرات روانشناختی عزاداری بر سلامت روان خانواده
بر خلاف تصور رایج که عزاداری را با غم و اندوه مزمن و افسردگی مرتبط میداند، پژوهشهای روانشناسی نشان میدهد که شرکت در مراسم عزاداری برای اهل بیت(ع)، بهویژه در ماه محرم، تأثیرات مثبت و عمیقی بر سلامت روان افراد و خانوادهها دارد.
-
نقش مادران در انتقال ارزشهای حسینی به فرزندان
مادران، نخستین مدرسهای هستند که کودک در آن قدم میگذارد و تأثیرگذارترین نقش را در شکلگیری باورهای دینی و انتقال ارزشهای عاشورایی به فرزندان دارند. از آمادهسازی فضای خانه و ایجاد انس با اهل بیت(ع) تا قصهگویی و الگوسازی از شخصیتهای کربلا، مادران میتوانند با روشهای ساده و عملی، محبت به امام حسین(ع) را در دل کودکان نهادینه کنند. این گزارش به بررسی نقش بیبدیل مادران در انتقال فرهنگ عاشورا و راهکارهای مؤثر برای این مهم میپردازد.
-
آغوش همیشه باز برای نوجوانان + فیلم
مؤسسه خانواده اسلامی و تربیت معنوی «خاتم» با همکاری خبرگزاری ایکنا با باور به اینکه خانواده اسلامی، سنگ بنای تمدن نوین اسلامی است، مجموعهای ارزشمند از درسگفتارهای تخصصی را با عنوان «خانواده؛ محور زندگی و آگاهی» تولید کرده است. در اولین مجموعه، راحیل شمسایی، کارشناس سلامت روان به «نقش خانواده در تربیت معنوی و معنادهی به زندگی نوجوانان» پرداخته که قسمت هشتم آن را در ادامه مشاهده میکنید.
-
والدگری در سرزمین پرسشهای نوجوانی + فیلم
مؤسسه خانواده اسلامی و تربیت معنوی «خاتم» با همکاری خبرگزاری ایکنا با باور به اینکه خانواده اسلامی، سنگ بنای تمدن نوین اسلامی است، مجموعهای ارزشمند از درسگفتارهای تخصصی را با عنوان «خانواده؛ محور زندگی و آگاهی» تولید کرده است. در اولین مجموعه راحیل شمسایی، کارشناس سلامت روان به «نقش خانواده در تربیت معنوی و معنادهی به زندگی نوجوانان» پرداخته که قسمت هفتم آن را در ادامه مشاهده میکنید.
-
آغاز نخستین جایزه «خانوادهمحوری» در تهران/ توسعه رویکرد خانوادهمحور در دستور کار
پیام خانواده - رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران از آغاز به کار دبیرخانه نخستین دوره جایزه «خانوادهمحوری» خبر داد و گفت: این رویداد با هدف جلب مشارکت خانوادهها در حل مسائل شهری و توسعه رویکرد خانوادهمحور در مدیریت شهری تا «هفته تهران» ادامه خواهد داشت.
-
خانوادههای دوچرخ؛ وقتی پدر و مادر هر دو از خانه کار میکنند
با رشد دورکاری، خانوادههایی شکل گرفتهاند که پدر و مادر هر دو در خانه کار میکنند. این سبک زندگی، مرز میان کار و خانواده را محو کرده و چالشهایی مانند افزایش تنش، کاهش خلاقیت و احساس انزوا را به همراه آورده است. این گزارش به بررسی ابعاد پنهان این پدیده نوظهور و راهکارهای مدیریت آن میپردازد.
-
چالش انتخاب همسر با سبک زندگی معنوی در ایران امروز
در سالهای اخیر، گروههایی از جوانان ایرانی به سمت «زندگی ساده» و «معنویتگرایی» روی آوردهاند؛ سبکی از زندگی که در آن مصرفگرایی، تجملات و رقابتهای طبقاتی جای خود را به قناعت، سادگی و توجه به ارزشهای معنوی داده است.
-
خودسازی؛ شرط اول تربیت + فیلم
مؤسسه خانواده اسلامی و تربیت معنوی «خاتم» با همکاری خبرگزاری ایکنا با باور به اینکه خانواده اسلامی، سنگ بنای تمدن نوین اسلامی است، مجموعهای ارزشمند از درسگفتارهای تخصصی را با عنوان «خانواده؛ محور زندگی و آگاهی» تولید کرده است. در اولین مجموعه راحیل شمسایی، کارشناس سلامت روان به «نقش خانواده در تربیت معنوی و معنادهی به زندگی نوجوانان» پرداخته که قسمت ششم آن را در ادامه مشاهده میکنید.
-
سفره؛ میراث در حال فراموشی فرهنگ ایرانی
سفره در فرهنگ ایرانی فقط محل صرف غذا نبود؛ نماد برکت، صمیمیت و هویت بود. اما امروز، در بسیاری از خانهها، پیتزا و فینگرفود جای خورشت خورشتی را گرفته، سفرههای جمعی به میزهای تکنفره تبدیل شده و رسم دیرینه «مهماننوازی» رنگ باخته است. این گزارش به بررسی بحران هویت فرهنگی سفره ایرانی و عواقب آن میپردازد.
-
شبکههای اجتماعی؛ بمب ساعتی درون خانه که روابط خانوادگی را هدف گرفته است
تحقیقات جدید در بریتانیا نشان میدهد که شبکههای اجتماعی به «میدان مین ازدواج» تبدیل شدهاند؛ یکچهارم زوجها در هفته حداقل یک مشاجره مرتبط با فضای مجازی دارند و ۱۷ درصد هر روز در این مورد با همسر خود دعوا میکنند.
-
«طلاق عاطفی»؛ وقتی زندگی مشترک ادامه دارد اما عشق مرده است
در طلاق عاطفی، زوجین از نظر قانونی و اجتماعی هنوز با هم زندگی میکنند.گاهی به خاطر فرزندان، گاهی به خاطر فشار خانواده و گاهی به خاطر ناتوانی مالی برای جدایی، اما از نظر عاطفی و روانی، سالهاست که از هم جدا شدهاند.
-
فناوریهای هوشمند در خانه؛ از ربات همراه کودک تا آشپزخانهای که خودش غذا درست میکند
از ربات قصهگو تا یخچالی که سفارش خرید میدهد؛ فناوریهای هوشمند وارد مرحله جدیدی شدهاند. هوش مصنوعی دیگر در صفحه گوشی حبس نیست و در قالب وسایل فیزیکی، زندگی روزمره را تسخیر کرده است. اما آیا این فناوریها خانواده را به هم نزدیکتر میکنند یا تعاملات انسانی را کاهش میدهند؟
-
وداع با سفرهای لوکس؛ رونق «سفر پرماجرا» و «اقامتگاههای بومگردی»
نگاهی به روندهای جستجوی گوگل و دادههای فروش پلتفرمهای مسافرتی نشان میدهد که خانوادهها به شدت به سمت «سفرهای تجربهگرا» و «پرماجرا» حرکت کردهاند. اقامت در ویلاهای آنچنانی و رستورانهای شیک، جای خود را به کمپینگ، رزرو اقامتگاههای بومگردی روستایی و سفرهای جادهای با چاشنی ماجراجویی داده است.
-
«فرسودگی والدین»؛ بحران خاموش سلامت عمومی
در سال ۲۰۲۶، سازمان بهداشت جهانی و رسانههای معتبری مانند «آتلانتیک» و «گاردین» بالاخره نامی بر بیماری که سالهاست میلیونها مادر و پدر را بیصدا میآزارد، گذاشتند: فرسودگی والدین (Parental Burnout). این وضعیت فراتر از خستگی معمولی است؛ سندرمی روانتنی شامل خستگی مفرط عاطفی، مسخ شخصیت (احساس میکنید یک ربات بیاحساس هستید که فقط باید وظایف را انجام دهد)، و احساس ناکارآمدی در نقش والد.
-
خداحافظی با والدگری ملایم افراطی؛ «والدین ترکیبی» در سال ۲۰۲۶ از راه رسیدند
سالها بود که فلسفه «والدگری ملایم» (Gentle Parenting) بر سبک زندگی والدین مسلط شده بود؛ روشی که در آن «نه» گفتن جرم تلقی میشد و والدین باید در برابر هر خواهش کودک، صبوری یک راهب را از خود نشان میدادند. اما اکنون و در میانه سال ۲۰۲۶، زمزمههای تازهای به گوش میرسد. گزارشی از شیکاگو تریبون نشان میدهد که والدین خسته از مذاکرات بیپایان، به سمت مدلی جدید و متعادلتر به نام «والدگری ترکیبی» (Hybrid Parenting) حرکت کردهاند.
-
استعداد ورزشی یا فشار والدین؟/ کودکان در مسیر آرزوهای والدین
افزایش توجه به کشف استعدادهای ورزشی در کودکان، در کنار مزایای خود، نگرانیهایی درباره فشارهای پنهان بر آنها ایجاد کرده است.
-
ازدواج در ایستگاه تأخیر؛ انتخابی آگاهانه یا اجبار اقتصادی؟
افزایش سن ازدواج، به یکی از مهمترین تحولات اجتماعی سالهای اخیر تبدیل شده؛ پدیدهای که در مرز میان «انتخاب» و «اجبار» قرار دارد.
-
صلهرحم در سایه زندگی مدرن؛ سنتی در آستانه فراموشی
کاهش دیدوبازدیدهای خانوادگی و جایگزینی ارتباطات مجازی، صلهرحم را با چالشی جدی روبهرو کرده است؛ تغییری که میتواند پیامدهایی فراتر از یک تحول ساده فرهنگی داشته باشد.
-
پدران جدید؛ از نانآوری تا هموالدی فعال
تحولات اجتماعی و اقتصادی سالهای اخیر، نقش پدر در خانواده را از یک «تأمینکننده صرف» به «شریکی فعال در تربیت و عاطفه» تغییر داده است؛ تغییری که هنوز با چالشهای جدی مواجه است.
-
خانوادهها مراقب باشند/ حرف سیاسی بزنید ولی بحث سیاسی ممنوع! +اینفوگرافی
همزمان با روزهای پرالتهاب جنگ و مذاکرات، بحثهای سیاسی بیش از هر زمان دیگری به جمعهای خانوادگی راه یافتهاند؛ گفتگوهایی که میتوانند هم بستری برای همدلی باشند و هم جرقهای برای اختلاف و فاصله. حالا پرسش اینجاست: چگونه میتوان میان اختلاف نظر سیاسی و حفظ آرامش خانواده تعادل برقرار کرد؟
-
بازسازی پلهای شکسته؛ راهکارهایی برای ترمیم ارتباط عاطفی در خانواده
آخرین باری که بدون نگاه به صفحه گوشی، با همسرتان گپ زدید، کی بود؟ چند وقت است که با نوجوانتان تنها حرفهای روزمره و تکراری رد و بدل میکنید و از احوال درونش خبر ندارید؟ در زندگی پرمشغله امروزی، سردی روابط و فاصله عاطفی میان اعضای خانواده به یک معضل رایج تبدیل شده است. اما خبر خوب این است که این فاصلهها قابل جبران هستند.
-
ستونهای استوار خانواده؛ پاکی، تقوا و رعایت حقوق از نگاه قرآن +اینفوگرافی
خانواده در نگاه قرآن، «بنیانی استوار» توصیف شده که ریشه در ایمان و اخلاق دارد و آرامش اعضای خود را با «مودت و رحمت» تأمین میکند . این بنای محکم بر سه پایه اصلی پاکی، تقوا و رعایت حقوق متقابل استوار است؛ عواملی که هر یک مانند ستونی، خانواده را در برابر تندبادهای زندگی مقاوم میکنند.
-
سهگانه رشد؛ دورههای حساس تربیت از نگاه علم و دین +اینفوگرافی
دانشمندان علوم اعصاب میگویند مغز کودک در پنج سال اول زندگی، بیش از هر زمان دیگری نورونهای جدید میسازد و الگوهای ذهنی پایدار را شکل میدهد . پیامبر اسلام نیز ۱۴۰۰ سال پیش تأکید کرده بودند: «فرزند را هفت سال اول با بازی و محبت بزرگ کن». این نوشتار با مرور شواهد علمی و آموزههای اسلامی، نشان میدهد که تعلیم و تربیت در «پنجرههای طلایی» رشد — که هر کدام فرصتی بیبازگشت برای شکلدهی به شخصیت، هوش و ایمان کودک هستند — چگونه میتواند آینده فرزندان را برای همیشه رقم بزند.
-
کاهش گفتوگو در خانوادههای امروزی/ چرا اعضای یک خانه کمتر با هم حرف میزنند؟
در حالی که اعضای خانواده بیش از هر زمان دیگری در کنار یکدیگر حضور فیزیکی دارند، گفتوگوهای عمیق و معنادار رو به کاهش است؛ پدیدهای که کارشناسان آن را زنگ خطری برای سلامت روابط خانوادگی میدانند.
-
اشتغال زنان و تغییر نقشها در خانواده
افزایش حضور زنان در بازار کار، ساختار سنتی خانواده را دستخوش تغییر کرده است؛ تغییری که هم فرصتساز است و هم چالشبرانگیز، و نیاز به بازتعریف نقشها و مسئولیتها را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است.
-
خانواده تراز ایرانی اسلامی؛ نسخه راهبردی برای بازسازی سیاستهای اجتماعی +اینفوگرافی
در شرایطی که تحولات اجتماعی و فرهنگی، بنیان خانواده را با چالشهای متعددی مواجه کرده است، ارائه الگوی «خانواده تراز ایرانی اسلامی» بهعنوان یکی از محورهای کلیدی اسناد بالادستی، میتواند نقشه راهی برای تقویت قوانین، کاهش آسیبهای اجتماعی و بازتعریف سبک زندگی در جامعه ایرانی باشد.
-
نقشه راه تربیت معنوی + فیلم
مؤسسه خانواده اسلامی و تربیت معنوی «خاتم» با همکاری خبرگزاری ایکنا با باور به اینکه خانواده اسلامی، سنگ بنای تمدن نوین اسلامی است، مجموعهای ارزشمند از درسگفتارهای تخصصی را با عنوان «خانواده؛ محور زندگی و آگاهی» تولید کرده است. در اولین مجموعه راحیل شمسایی، کارشناس سلامت روان به «نقش خانواده در تربیت معنوی و معنادهی به زندگی نوجوانان» پرداخته که قسمت سوم آن را در ادامه مشاهده میکنید.
-
سرمایهگذاری بر سلامت مادر؛ مستقیمترین راه برای تضمین سلامت نسل آینده
در بسیاری از خانوادهها، این مادر است که زمان ویزیت دندانپزشکی کودکان را به خاطر میآورد، یادآوری میکند که پدر وقت چکآپ قلب خود را رزرو کند و نسخههای سالمندان را پیگیری مینماید. زنان نه تنها مدیران اجرایی سلامت خانواده، بلکه مهمترین عامل در پیشگیری از بیماریها، انتقال فرهنگ سلامت به نسل بعد و امنیت روانی اعضای خانه هستند. با این حال، در این مسیر سنگین، خودِ آنها اغلب به حاشیه رانده میشوند.
-
پیام خانواده بعد از پیامهای اخیر رهبر انقلاب اسلامی بررسی کرد؛
خطای محاسباتی در سیاستهای جمعیتی کشور؟/ تهدیدی خاموش برای آینده ایران
در حالی که رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه ای بر نقش تعیینکننده جمعیت در قدرت و تمدنسازی ایران تأکید کردهاند، هشدار درباره «خطای محاسباتی مسئولان» در جنگ ترکیبی دشمن، این پرسش را برجسته میکند که آیا سیاستگذاریهای حوزه خانواده و جمعیت، متناسب با این اهمیت راهبردی تنظیم شده است یا همچنان در دام خطاهای گذشته گرفتار است؟